Vekrakos
Τελευταία Νέα
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Πάπα - Χάρακας: Ο Δημοκράτης Λευίτης που Τίμησε το Ράσο του», από τον Ιωάννη Μητράκο

Γιάννης Μητράκος 21/11/2020 13:45:48 Άρθρα Δημοτικά Ιστορία Κοινωνία
img
Το άρθρο που ακολουθεί είναι αφιερωμένο στην ιερή μνήμη των 118 εκτελεσθέντων Ελλήνων πατριωτών του Μονοδεντριού και των 45 της Κοκκινόλουτσας

Όταν ήμουν μικρό παιδί ενθυμούμαι ότι το όνομα του παπα-Χάρακα ήταν ένα εμβληματικό όνομα, που ακουγόταν από τα χείλη όλων σχεδόν των ανθρώπων εκείνης της εποχής. Για ποιο λόγο, όμως, αδυνατούσα να καταλάβω λόγω της ηλικίας μου. Το όνομά του, πάντως, είχε εντυπωθεί βαθιά στη μνήμη μου. Μετά την αφυπηρέτησή μου από τη Δημόσια Εκπαίδευση είχα το χρόνο να επισκεφτώ τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Σπάρτης και να ερευνήσω το πολύτιμο αρχείο της  από  παλαιές τοπικές εφημερίδες και περιοδικά. Και τότε στην εξαιρετική εφημερίδα «ΚΡΟΚΕΕΣ» (10 Δεκεμβρίου 1984) βρήκα μια «στοματική αφήγησή του», στην οποία ο αγαθός Λευίτης αποκάλυπτε ότι ήταν από τους πρώτους Σπαρτιάτες που έσπευσαν, μετά την εκτέλεση των 118 πατριωτών από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής, στο νεκροταφείο του Αϊ-Γιώργη Σπάρτης αναζητώντα...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Ο Νοέμβριος στη Λαογραφία μας», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 02/11/2020 14:51:09 Άρθρα Κοινωνία
img
«Ο Νοέμβρης κι αν βροντά, το κρασάκι να ’ναι καλά!»

Καλώστονε και το Νοέμβριο! Τελευταίος μήνας του Φθινοπώρου. Έτοιμος να ξεκλειδώσει τη  μανταλωμένη πόρτα του Χειμώνα. Την εποχή που το Ρωμαϊκό Ημερολόγιο άρχιζε από το μήνα Μάρτιο, ο Νοέμβρης ήταν ο ένατος μήνας στη σειρά, εξ ού και το όνομά του «Νοέμβριος» από το λατινικό «novem» που σημαίνει τον αριθμό εννιά. Όταν όμως ο Ιούλιος Καίσαρας άλλαξε το ημερολόγιο κι έβαλε πρώτο μήνα τον Ιανουάριο, ο Νοέμβρης βρέθηκε ενδέκατος στη σειρά, αλλά κράτησε (εις ανάμνησιν) το πρώτο όνομά του. Ο λαός μας από τις δουλειές που είχε το μήνα αυτό αλλά και από τον καιρό που έκανε,  του είχε δώσει κι άλλα ονόματα: Τον έλεγε «Βροχάρη» γιατί αρχίζουν οι πολλές βροχές, «Σποριά» ή «Σπορίτη» επειδή συνεχίζεται σε πολλά μέρη η σπορά των χωραφιών, «Μεσοσπορίτη» γιατί μέχρι τις 21 Νοεμβρίου πρέπει να έχει τ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Τα Παλαιά Σχολεία», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 18/10/2020 11:51:40 Άρθρα Ιστορία Κοινωνία
img
«Με τον μαυροπίνακα εικόνισμα κάτω απ’ την εικόνα του Χριστού. Με μια ξυλόσομπα στη μέση. Με τα βαριά ξύλινα θρανία στην αράδα. Με την πλάκα και το κοντύλι. Μ’ ένα αλφαβητάρι.»

Τα παλαιά σχολεία! Τα παλαιά διδακτήρια! Χτισμένα σε καιρούς χαλεπούς. Με τις δωρεές των ομογενών. Των ξενιτεμένων κάθε χωριού. Με προσωπική εργασία των κατοίκων. Πέτρα την πέτρα, μυστριά τη μυστριά, για να πυργωθεί η ελπίδα. Ο φάρος που θα σκόρπιζε τα σκοτάδια του νου. Για ένα μέλλον καλύτερο των παιδιών τους. Για μια κοινωνία  καλύτερη. Που να ’χει θέση  ΚΑΙ για κείνους που μια ζωή (πολλές ζωές), «έφαγαν» αγκώνες και γόνατα στον ανήφορο, για μια φέτα ψωμί, για ένα κεραμίδι, για ένα ρούχο ντρίλινο. Τα παλαιά σχολεία! Τα παλαιά διδακτήρια! Σαν τα ‘φτιαξαν οι χωριανοί γιόμισαν αμέσως παιδιά! Βλέπεις, τότε, σε εποχές πιο δύσκολες και πιο σκληρές από τις σημερινές, τα ’βλεπαν τα παιδιά για ευλογία οι ανθρώποι, για τη μόνη δικαιολογία που ’βρισκαν για την παρουσία τους πάνω στη γη κι όχι...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Εκατό Χρόνια Γορτυνιακός Σύνδεσμος Σπάρτης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Spartorama 13/10/2020 10:36:49 Άνθρωποι!
img
Ομιλία που εκφωνήθηκε στην εκδήλωση του Γορτυνιακού Συνδέσμου Σπάρτης (7/10/2020) για τα 100 χρόνια λειτουργίας του

Η μεγαλύτερη και πιο αληθινή αγάπη του κόσμου είναι εκείνη της μάνας. Και η μεγαλύτερη λαχτάρα κάθε μάνας είναι να ’χει το παιδί της στην αγκαλιά της, αν είναι δυνατό σ’ ολόκληρη τη ζωή της. Κι όμως τα φέρνει έτσι η ζωή, που μανάδες, για το καλό των παιδιών τους, φτάνουνε να τα διώξουνε  μακριά τους, όσο κι αν αυτό τις πονάει και τις συντρίβει. Μια τέτοια μάνα υπήρξε και η Γορτυνία, η πατρίδα μας. Μόνη, φτωχή, εγκαταλειμμένη κι αβοήθητη αναγκάστηκε να διώξει μακριά τα παιδιά της, σε κοντινές αλλά και μακρινές ξενιτιές, για να τα γλιτώσει από τη φτώχεια και τη δυστυχία. Και πήρανε τα παιδιά της Γορτυνίας την ευχή των γονιών, μια χούφτα χώμα από την πατρική γη κι ένα κλωνάρι βασιλικό από τη γλάστρα της αυλής και φύγανε όπου γης. «Πήρανε τα μάτια τους», όπως λέγανε οι παλαιοί.  Ένα κομμ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Ο Παλαιολόγος ΖΕΙ στην Παντάνασσα του Μυστρά», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 12/10/2020 12:03:45 Άρθρα Ιστορία Κοινωνία Πολιτισμός
img
«Τούτο δω το Μοναστήρι της Παντάνασσας του Μυστρά και η δοσμένη στην Παναγία και τον Χριστό Αδελφότητα που το υπηρετεί δεν μοιάζει με κανένα άλλο Μοναστήρι και με καμιά άλλη Αδελφότητα σ’ ολόκληρη την Ελλάδα»

Κάθε που νυχτώνει στον Βυζαντινό Μυστρά και μπαίνει το σκοτάδι στα άδεια, γκρεμισμένα σπίτια και στις εκκλησιές για να κοιμηθεί, υπάρχει ένα παραθυράκι (το μοναδικό παραθυράκι σ’ ολόκληρη την καστροπολιτεία), που  πίσω του καίει ένα φως. Είναι το παραθυράκι του Μοναστηριού της Παντάνασσας, του μόνου κατοικημένου τόπου σ’ ολόκληρο τον Μυστρά. Και είναι οι τέσσερις μοναχές της Παντάνασσας, η  σεβάσμια και πεφωτισμένη Ηγουμένη Αβερκία, η επίσης σεβάσμια μοναχή Ακακία και οι νεότερες αγωνίστριες της Πίστης και του μοναχισμού Μοναχές Αγνή και Ελισάβετ, που κάθε βράδυ ανάβουν αυτό το φως στα παράθυρα της Παντάνασσας, σημάδι και μήνυμα προς τα «σκότη» πως ο Μυστράς ΔΕΝ είναι μια νεκρή πολιτεία όπως θέλουν πολλοί να τη λένε, αλλά ζει και βασιλεύει και πως εδώ, ανάμεσα στα παλάτια, στα ερειπωμένα...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Τούτοι οι παλιοί φωτογράφοι», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 11/10/2020 19:07:51 Άρθρα Ιστορία Κοινωνία
img
Ο μπάρμπα - Γιώργης ο Ράλλης, που τον βρίσκαμε πάντα στο Μουσείο δίπλα από το σιντριβάνι

Τούτοι οι παλιοί φωτογράφοι μας λείπουν! Τους βρίσκαμε στις πλατείες, στα πάρκα, σε πεζοδρόμια, σε μέρη τουριστικά, στις γειτονιές καμιά φορά, σε γιορτές σε πανηγύρια και κοινωνικές εκδηλώσεις  παντού όπου σύχναζαν οι άνθρωποι. Άλλοι είχανε μόνιμο στέκι (όπως ο δικός μας αλησμόνητος φωτογράφος της Σπάρτης,  ο μπάρμπα - Γιώργης ο Ράλλης, που τον βρίσκαμε πάντα στο Μουσείο δίπλα από το σιντριβάνι), άλλοι ήταν μετακινούμενοι, με τη μηχανή ζαλωμένη στον ώμο, αναζητώντας ένα μέρος που «να ’χει δουλειά». Μαζί τους όπου πήγαιναν κουβάλαγαν απαραίτητα κι έναν τσίγκινο καθαρό κουβά κι ένα παγούρι γεμάτο νερό για το «ξέπλυμα» των φωτογραφιών, μια πετσέτα για να σκουπίζουν τα χέρια τους, τα υλικά εκτύπωσης σε μπουκαλάκια μέσα σ’ ένα κασελάκι με συρταράκια και μερικοί (προχωρημένοι) είχανε και ρολά ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η Κάθοδος των Γορτυνίων στη Λακωνία και την Σπάρτη», από τον Γιάννη Μητράκο

Γιάννης Μητράκος 21/09/2020 17:57:27 Άρθρα Δημοτικά Ιστορία
img
Οι Χατζήδες, οι Κιούσηδες, οι Λαδοπουλαίοι, οι Μουτσόπουλοι, οι Πριστούρηδες, οι Παπαπολυχρονίου και άλλοι αποτέλεσαν σπουδαίους παράγοντες της σπαρτιατικής οικονομίας

Οι πρώτες σχέσεις των Γορτυνίων με την Λακωνία ανάγονται στα προεπαναστατικά χρόνια, όταν τα μπουλούκια των μαστόρων κατέβαιναν στα μικρά και μεγάλα χωριά της περιοχής για να χτίσουν ή να επιδιορθώσουν κάστρα και σπίτια, να φτιάξουν βρύσες και πετρογέφυρες, εκκλησιές και καμπαναριά. Βέβαιο είναι, επίσης, πως οι φτωχοί και ανειδίκευτοι Γορτύνιοι, που δεν χωρούσαν στα μπουλούκια, έρχονταν εδώ για να δουλέψουν ως εργάτες γης και μπιστικοί σε Τούρκους και Έλληνες προύχοντες, κτηματίες και τσελιγκάδες. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση του 1821 και οργανώθηκαν στοιχειωδώς τα στρατιωτικά σώματα των Ελλήνων διαπιστώθηκε η ανάγκη να υπάρχουν σε κάθε ένοπλη ομάδα και μαστόροι για να χτίζουν ή να επιδιορθώνουν τις οχυρώσεις (ταμπούρια) και τα χαρακώματα. Από έγγραφα οπλαρχηγών και αναφορές ιστορικών, ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Σαββάτο βράδυ μου έμορφο…», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 18/09/2020 20:29:06 Άρθρα Κοινωνία
img
«Aκούμπαγαν την κουρασμένη ψυχή τους πάνω στο γιομάτο κατρούτσο, τσούγκριζαν δυνατά τα ποτήρια, γίνονταν όλοι αδερφοί και μοιράζονταν τον πόνο, την αγωνία, το φόβο αλλά και την ελπίδα για το αύριο»

Τα Σαββατόβραδα, βράδια σαν το αποψινό, οι «μονομάχοι» της ζωής, αυτοί που βγάζανε το μεροκάματο στη φάμπρικα, στην οικοδομή, στο λιμάνι, στο πεζοδρόμιο... τραβούσαν για το ταβερνάκι της γειτονιάς. Εκεί, ακούμπαγαν την κουρασμένη ψυχή τους πάνω στο γιομάτο κατρούτσο, τσούγκριζαν δυνατά τα ποτήρια, γίνονταν όλοι αδερφοί και μοιράζονταν τον πόνο, την αγωνία, το φόβο αλλά και την ελπίδα για το αύριο. Ένας για όλους κι όλοι για τον ένα. Κι όταν το μυαλό θόλωνε και η καρδιά έγλειφε τις πληγές της, έπιαναν και το βαρύ, το σέρτικο τραγούδι, κι ένας έφερνε γυροβολιά το ζεϊμπέκικο και φοβέριζε το Χάρο, την τύχη την κακιά και την «παλιοκενωνία» κι οι άλλοι, γονατιστοί μπροστά του, βαράγανε παλαμάκια και φώναζαν: «όπα...όπα… να πεθάνει ο κερατάς ο Χάρος». Κι ύστερα, αργά τη νύχτα, γύριζαν τ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Σπίτι με κήπον…», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Spartorama 01/09/2020 12:41:25 Άρθρα Δημοτικά Κοινωνία
img
« Ο παλαιός Σπαρτιάτης είχε «φυτέψει» τη ζωή του σ’ ένα όμορφο, ζεστό και ανθρώπινο σπίτι με αυλή και κήπο. Γι’ αυτό και η ζωή του άνθιζε και καρποφορούσε χαρά»

«Μακάριοι οι κατέχοντες…». Τη λέω τη φράση αυτή κάθε καλοκαίρι για κείνους  που έχουν και κατέχουν, ακόμα, «σπίτι με κήπον», κατά πώς είχε γράψει ο «Αλεξανδρινός» ποιητής, Κων/νος Καβάφης, στα 1917, στο ποίημά του με τίτλο «Σπίτι με κήπον»: Ήθελα να ’χω ένα σπίτι εξοχικό μ’ έναν πολύ μεγάλο κήπο — όχι τόσο για τα λουλούδια, για τα δένδρα, και τες πρασινάδες (βέβαια να βρίσκονται κι αυτά? είν’ ευμορφότατα) αλλά για να ’χω ζώα. Α να ’χω ζώα! Τουλάχιστον επτά γάτες — οι δυο κατάμαυρες, και δυο σαν χιόνι κάτασπρες, για την αντίθεσι. Έναν σπουδαίο παπαγάλο, να τον αγρικώ να λέγει πράγματα μ’ έμφασι και πεποίθησιν. Από σκυλιά, πιστεύω τρία θα μ’ έφθαναν. Θα ’θελα και δυο άλογα (καλά είναι τ’ αλογάκια). Κι εξάπαντος τρία, τέσσαρα απ’ τ’ αξιόλογα, τα συμπαθητικά εκείνα ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Το ζώσιμο της εκκλησιάς», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 23/07/2020 12:20:44 Άνθρωποι!
img
«Και γυρίζανε ολοτρόγυρα την εκκλησιά οι μανάδες και οι γιαγιάδες και ξετυλίγανε και στεριώνανε το ιερό σκοινί και το στόμα τους αργοσάλευε διαρκώς σε σιωπηλές προσευχές...»

Εκείνοι οι παλαιοί, οι σοφοί  μας πρόγονοι, άφησαν πίσω τους σημάδια, που μιλάνε σ’ όσους θέλουν και μπορούν να ακούσουνε σήμερα. Πας, ας πούμε, σε ένα παλιό ξωκλήσι ή μοναστήρι και βλέπεις πάνω στους τοίχους του, γύρω – γύρω, μεγάλα, παλιά, σκουριασμένα καρφιά κι αναρωτιέσαι : «Τι δουλειά έχουνε αυτά τα καρφιά πάνω στους τοίχους της εκκλησιάς;». Και μετά τα σκουριασμένα καρφιά αρχίζουν να «μιλάνε» και θυμάσαι τη γιαγιά σου και τη μάνα σου, μ’ ένα κουβάρι σπάγκο στο χέρι, να γυρίζουνε γύρω – γύρω από μια εκκλησιά, στη γιορτή της, και να την τυλίγουνε, δένοντας και κρεμώντας το σπάγκο στα καρφιά αυτά.  Το είχανε κάνει τάμα η γιαγιά σου και η μάνα σου, στον Άγιο, στην Αγία, στην Παναγία, στον Χριστό …, να τυλίξουνε  στη γιορτή τους, μια, δυο, τρεις, πέντε φορές την εκκλησιά (ανάλ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

Λαογραφικά Θέματα: «Η νάκα και το μπεσίκι», από τον Ευάγγελο Μητράκο

Spartorama 17/06/2020 13:11:35 Άρθρα Κοινωνία Χρονογράφημα
img
«Το κέντημα είναι γλέντισμα, η ρόκα είναι σεργιάνι, η σαρμανίτσα κι ο αργαλειός είναι σκλαβιά μεγάλη»

Κάποτε τα μωρά παιδιά, δεν είχανε παιδικό δωμάτιο ούτε καν κούνια ή κρεβατάκι  ούτε υπήρχανε, τότε, γυναίκες ή παιδικοί σταθμοί για να φυλάνε τα παιδιά, όταν λείπανε οι μανάδες. Η γυναίκα του παλιού καιρού, που συνήθως γένναγε και πολλά παιδιά, είχε, εκτός από τις πολλές και σκληρές δουλειές μέσα και έξω από το σπίτι, τη φροντίδα και την ευθύνη των παιδιών όλη μέρα κι όλη νύχτα. Όταν, λοιπόν, η γυναίκα του χωριού είχε μωρό παιδί και χρειαζότανε να βγει από το σπίτι, για να πάει για δουλειές στο χωράφι, στο αμπέλι, στα πρόβατα, στο ποτάμι ή στη βρύση για να πλύνει, στο λόγκο για να κόψει κλαρί και όπου αλλού χρειαζότανε, έπρεπε να πάρει μαζί της και το μωρό. Για τούτο η σοφία των παππούδων και των γιαγιάδων των Ελλήνων λογιάστηκε και έφτιαξε τη νάκα. Η νάκα ήτανε μια φορητή κούνια (...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Στην Αγία Τριάδα της Τρύπης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 09/06/2020 21:15:58 Άρθρα Δημοτικά Εκκλησία Κοινωνία
img
Στον τόπο αυτό που είναι χτισμένο το εκκλησάκι της Α. Τριάδας, ο Άγιος Χαράλαμπος, στα 1753 (μέσα στην καρδιά της Τουρκοκρατίας) σταμάτησε τη φοβερή αρρώστια της πανούκλας

Γιόρτασε και φέτος το πολυαγάπητο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας στην Τρύπη. Πλήθος προσκυνητών παρακολούθησαν με ευλάβεια, κατάνυξη και  υποδειγματική τάξη την πανηγυρική Θεία Λειτουργία, που τέλεσε ο π. Παν. Κοκκορός με τους  καλλίφωνους Θύμιο Παινέση και Βαγγέλη Βλαχολιά στο ψαλτικό. Σημαιοστολισμένη, καθαρή, φρεσκοβαμμένη και νοικοκυρεμένη στην εντέλεια  η  ιστορική εκκλησούλα  της Τρύπης, μέσα  σ’ ένα μοναδικό φυσικό τοπίο, με το δροσερό αεράκι να κατεβαίνει απλόχερο από τις κορφές και τα λαγκάδια του Ταΰγετου, γιόρτασε τη μεγάλη γιορτή του Α. Πνεύματος, κατά πώς πρέπει στην  Παράδοση και την Ορθοδοξία. Στον τόπο αυτό που είναι χτισμένο το εκκλησάκι της Α. Τριάδας, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο Άγιος Χαράλαμπος, στα 1753 (μέσα στην καρδιά της Τουρκοκρατίας) σταμάτησε τη φοβερή ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Κοιτάζω τα σπίτια τα παλιά…», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 11/05/2020 14:12:50 Άνθρωποι! Άρθρα Δημοτικά Κοινωνία
img
«Το στέφανον της δόξης» δεν τον αποζήτησαν ποτέ. Αρκεί που κάποιοι άνθρωποι τα ’κλεισαν μες στην καρδιά τους για πάντα

Κοιτάζω τα σπίτια τα παλιά. Έρημα τις πιο πολλές φορές, μοιράζονται τη μοναξιά τους με τις μνήμες και τους περαστικούς  που θα καταδεχτούν να κοντύνουν το βήμα τους και να ρίξουν μια ματιά στα φευγάτα - τσακισμένα κεραμίδια τους, στις βαθιές ρυτίδες των τοίχων, στις ώχρες που τις ξέφτισε ο καιρός, στα ξεχαρβαλωμένα παραθυρόφυλλα που τα βροντοχτυπά στους τοίχους ο βοριάς, στα θολά τζάμια που πίσω τους κρέμονται ακόμα τα κουρτινάκια, που κρέμασε κάποτε η τελευταία νοικοκυρά, στις κληματαριές που - σαν άρνηση του θανάτου - ακλάδευτες, ατρύγητες, αθειάφιστες, απότιστες, εξακολουθούν να πετούν τρυφερά φύλλα την άνοιξη (ίδια μ’ εκείνα που ’κανε  τα ντολμαδάκια - κάποτε - η κυρά του σπιτιού) και σταφύλια κεχριμπαρένια το καλοκαίρι, που τα γεύονται μονάχα οι σπουργίτες και οι ποντικοί που φωλιάζ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Μέρες Μαγιού…», από τον Παναγιώτη Παπαλεξανδράκο

Spartorama 01/05/2020 20:05:52 Άρθρα Κοινωνία Πολιτισμός
img
«Μέρες Μαγιού οι θάνατοι/ μαζί κι οι «Επιτάφιοι»…»

«Μέρες Μαγιού…» Μέρες Μαγιού οι θάνατοι μαζί κι οι «Επιτάφιοι»… Μέρες Μαγιού μέρες Ζωής μαζί κι οι «Αναστάσεις»…   Μέρες και νύχτες του Μαγιου ΘΕ μου θα σπέρνεις «Μάγια» που θα γενούνε Δράκοντες κι «Έλληνες»  Αντριωμένους… Παναγιώτης Παπαλεξανδράκος    ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

Κάποτε στην «Παναΐτσα», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 24/04/2020 14:26:58 Άρθρα Δημοτικά Κοινωνία
img
«...και η μεγάλη παρέα πιάστηκαν όλοι απ’ το χέρι αδερφωμένοι κι άρχισαν να χορεύουν εκεί πάνω στις κροκάλες του Ευρώτα, δίπλα από τα νερά που κυλάγανε και τραγουδάγανε κι αυτά...»

Κάθε χρόνο, πέντε μέρες μετά τη γιορτή του Πάσχα, τη λεγόμενη βδομάδα της «Διακαινισίμου», οι Σπαρτιάτες άφηναν τις δουλειές τους, έκλειναν τα μαγαζιά τους κι έπαιρναν το δρόμο για την «Παναΐτσα» του Κοκκινόβραχου, ένα παλαιό ξωκλήσι  πάνω από το δρόμο Σπάρτης - Σκούρας, στο μονοπάτι που οδηγεί, λίγο παραπάνω, στα Μενελάια και στο άλλο αγαπημένο ξωκλήσι, τον Αγιο – Λια. Όσοι επέλεγαν να πάνε μέσω του Ευρώτα, περνούσαν από το Ψυχικό και τις «Βρυσούλες», κατηφόριζαν προς τον Ευρώτα, έβρισκαν το ξύλινο γιοφύρι που είχαν στήσει πάνω του, με την ξυλεία τους, οι οικοδόμοι που το «είχαν τάμα», περνούσαν απέναντι κι έφταναν στην Παναΐτσα. Μέσα σε κατάνυξη (άλλοι μέσα στο εκκλησάκι κι άλλοι απ’ έξω, κάτω από τον βαθύσκιο υπεραιωνόβιο πλάτανο), παρακολουθούσαν τη Θεία Λειτουργία, έπαιρναν, μετ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Βάρκα κάτω από συκιά», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 12/04/2020 20:47:24 Άρθρα Δημοτικά Κοινωνία
img
«Πού να το ’ξερε κι η ψαρόβαρκα η καημένη, ο «ΚΑΠΕΤΑΝ ΝΙΚΟΛΑΣ», ότι θα την έριχνε η μοίρα της καταμεσίς στη στεριά, κάτω από μια συκιά, και αντί να νανουρίζεται απ’ τα κύματα, να γεύεται την αρμύρα της θάλασσας...»

«Ποιος είδε ψάρι σε βουνό - Και θάλασσα σπαρμένη…» έλεγε το παλαιό δημοτικό μας τραγούδι, εκείνο  της «Αρκαδιανής». Κι όμως όλα μπορούν να γίνουνε σε τούτο τον κόσμο. Όπως, ας πούμε, να δεις μια ψαρόβαρκα με τ’ όνομα «ΚΑΠΕΤΑΝ ΝΙΚΟΛΑΣ» γραμμένο στην πρύμνη της, να έχει «αράξει» κάτω από μια συκιά στο Νέο Κόσμο της Σπάρτης  και μάλιστα να είναι δεμένη με τον κάβο της από ένα χοντρό μπράτσο της συκιάς, λες και θα ’ρθει κάνα κύμα να την ξεκουνήσει. Κάποτε εδώ, από πάνω μέχρι κάτω, ήτανε μόνο μπαξέδες και κάπου εκεί κοντά στη βάρκα ήτανε ένα μαγκανοπήγαδο με μηχανή, που τα καλοκαίρια, τα απογεύματα, ξεσήκωνε το Ν. Κόσμο με τα αγκομαχητά του, για να καταφέρει να βγάλει νερό και να ποτίσει τους μπαξέδες. Από πάνω, στο δρόμο, ήτανε η ταβέρνα του κυρ-Βαγγέλη του Ζη, ο οποίος τα καλοκαίρια έ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Γύθειο 1935 - Μερική άποψις του λιμένος», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 27/03/2020 20:41:46 Άρθρα Ιστορία Κοινωνία
img
Τ’ όνομά του, κατά την πεποίθηση των αρχαίων κατοίκων (Παυσανίας ΛΑΚΩΝΙΚΑ) σήμαινε «Γη των Θεών»

Γύθειο  το πανέμορφο! Και πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς, αφού τ’ όνομά του, κατά την πεποίθηση των  αρχαίων κατοίκων (Παυσανίας ΛΑΚΩΝΙΚΑ)  σήμαινε  «Γη των Θεών». Ο Ηρακλής και ο Απόλλωνας, λέγανε οι παλαιοί, πήγανε να χτίσουνε την πόλη, αλλά μάλωσαν  μεταξύ τους εξ αιτίας του μαγικού τρίποδα του Μαντείου των Δελφών. Επειδή κανένας δεν έβγαινε νικητής  από τον αγώνα, συνθηκολόγησαν και συμφώνησαν η νέα πόλη αντί Ηράκλεια ή Απολλωνία να ονομαστεί «Γη θεών» δηλ. Γύθειο, έτσι ώστε να τιμώνται και οι δύο στην πόλη αυτή.  Το Γύθειο είναι μια πολιτεία  που όσο πιο μακριά την αγναντεύεις στο παρελθόν, τόσο πιο όμορφη φαντάζει. Έτσι και σε τούτη τη φωτογραφία του 1935, το «στεριανό» Γύθειο σε μαγεύει με το νησιώτικο χρώμα του, έτσι όπως απλώνεται αμφιθεατρικά  στη δυτική ακτογραμμή του Λακων...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Ποτοποιία ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ (με αφορμή μιαν ετικέτα)», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 16/03/2020 13:43:55 Άρθρα Δημοτικά Κοινωνία Οικονομία
img
«Κάνοντας αξίες ζωής και δουλειάς την αξιοπρέπεια και την εμπιστοσύνη έχτισαν πρώτα τη φήμη της ποτοποιίας και ύστερα ήρθε και το οικονομικό αποτέλεσμα»

Να, λοιπόν, που μια παλιά ετικέτα βυσσινάδας «ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ»  Σπάρτης, η οποία «βρέθηκε» να πωλείται ως συλλεκτική σε οίκο δημοπρασιών(!!!) μπορεί να γίνει θύρα αναμνήσεων και να γράψει ιστορία:  Μικρός που ήμουνα θυμάμαι τη μάνα μου να λέει: «Τέλειωσε η μπανάνα. Πάρε το μπουκάλι και πήγαινε στου Ηλιόπουλου να το γεμίσεις». Κι εννοούσε, φυσικά, το λικέρ μπανάνα -το λεγόμενον και «ηδύποτον»- που έφτιαχνε (μεταξύ άλλων πολλών) η πασίγνωστη σπαρτιάτικη ποτοποιία «ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ». Το λικέρ (και ιδιαίτερα η «μπανάνα») ήταν ένα ποτό που δεν έλειπε, τότε, από κανένα σπίτι  της Σπάρτης, αφού η ωραία συνήθεια του κεράσματος ήταν ακόμα ζωντανή και το πρώτο φίλεμα σε κάθε επισκέπτη δεν ήτανε άλλο από ένα γλυκό του κουταλιού, ένα ποτήρι κρύο νερό κι ένα λικέρ σε μικρό, λεπτό, στολισμένο παλιομοδίτι...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Σπάρτη: Το «βαρέλι» του τροχονόμου», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 27/01/2020 19:45:04 Άρθρα Δημοτικά Κοινωνία
img
«Έχει συνδέσει πλέον, την παρουσία του, άρρηκτα, με την ιστορία και τη ζωή της πόλης και των ανθρώπων της»

Ήταν κάπου στις αρχές του ’60 όταν στη διασταύρωση Κ. Παλαιολόγου και Λυκούργου, στον «ομφαλό» της Σπάρτης, τοποθετήθηκε ένα «βαρέλι» τροχονόμου, προκειμένου (τότε που η τεχνολογία ήταν ακόμα πίσω και ο ανθρώπινος παράγοντας παρών για να βοηθήσει και να εξυπηρετήσει) να γίνεται ρύθμιση της κυκλοφορίας οχημάτων και πεζών σε μέρες και ώρες αιχμής, από ειδικά εκπαιδευμένους άντρες της Τροχαίας. Το «βαρέλι» ήταν από λαμαρίνα, σε χρώμα λευκό, με ένα διακοσμητικό γαλάζιο μαίανδρο στη βάση του και μικρούς γαλάζιους κύκλους ολόγυρα,  στρογγυλό (φυσικά) που πατούσε πάνω σε μια πιο πλατιά  βάση. Η παλαιότερη φωτογραφία του βαρελιού του τροχονόμου της Σπάρτης που έχω βρει είναι χρονολογημένη μεταξύ 1959 - 1963 και προέρχεται από έγχρωμη ταινία σε φιλμ 16 mm που τραβούσε με την ερασιτεχνική κι...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η παλιά μασιά του τζακιού μας», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 28/12/2019 13:29:01 Άρθρα Κοινωνία
img
«Με τη μύτη της μασιάς έγραφε στη στάχτη μηνύματα που μόνο αυτός μπόραγε να διαβάσει, έκοβε μεγάλες φέτες ψωμί, τις έβαζε στην αράδα μπροστά στα κάρβουνα (δε βιαζότανε να τις βγάλει)...»

Πού να βρεις σήμερα τέτοια μασιά! Φτιαγμένη από ατόφιο σίδερο που το δούλεψε με τα χέρια του ο παλιός ο σιδεράς, ο «γύφτος» όπως τονε λέγανε  τότε, μαυριδερή όπως  ο μάστοράς της, μυτερή μπροστά για να «πιάνει» ΚΑΙ τις γωνιές, με στρόγγυλο μακρύ χέρι και στην άκρη ένα χαλκά για να την κρεμάς (άμα θέλεις) σε ένα καρφί στο πλάι του  τζακιού. Την αγόρασε ο πατέρας μου ο Παναγιώτης όταν «κούρνιασε» με τη γυναίκα του την Παναγιώτα, «φευγάτοι» από τη φτωχή Γορτυνία της Αρκαδίας, σ’  ένα σπιτάκι από πλίθρες  στο Νέο Κόσμο της Σπάρτης, για ν’ ανάβει το τζάκι, τη μοναδική εστία ζεστασιάς  του φτωχόσπιτου για πολλά – πολλά χρόνια. Τότε (10ετία του ’50), η Σπάρτη ήτανε γεμάτη με σιδεράδικα. Μάλιστα, μια ολόκληρη γωνία στη  συμβολή της σημερινής Γκορτσολόγου και Μενελάου λεγότανε «γύφτικα» εξαιτ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Το κίτρινο χαλί», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 22/12/2019 19:01:12 Άρθρα Κοινωνία
img
«Βλέπεις οι ανθρώποι καταφέρανε ν’ αλλάξουνε ακόμα και τις εποχές, με την καταστροφή που κάνουνε στο κοινό μας σπίτι, αυτό που λέγεται Γη»

Βαριέστησε η καϊσιά  εκεί στην άκρη του δρόμου που φύτρωσε πριν από χρόνια πολλά. Ένα παιδί της γειτονιάς, κάποτε, (καλοκαίρι ήταν), κει που ’κοβε βόλτες μέσα στους μπαξέδες, βρήκε μια καϊσιά φορτωμένη με μυρωδάτα, χνουδωτά, κίτρινα καΐσια. Έκοψε κάμποσα απ’ αυτά (όσα χωράγανε οι χούφτες του), και τα τραγάνισε, το ένα μετά το άλλο, πετάγοντας τα μεγάλα καφετιά κουκούτσια τους ολοτρόγυρα. Ένα απ’ αυτά ήτανε η μάνα και ο πατέρας τούτης της καϊσιάς, έξω από το σπίτι της κυρα - Ποτούλας. Βαριέστησε, λοιπόν, η καϊσιά, εκεί στην άκρη του δρόμου, να καρτεράει το φθινόπωρο. Φτάσανε κοντά Χριστούγεννα κι ακόμα το Φθινόπωρο δεν είχε φανεί. Βλέπεις οι ανθρώποι καταφέρανε ν’ αλλάξουνε ακόμα και τις εποχές, με την καταστροφή που κάνουνε στο κοινό μας σπίτι, αυτό που λέγεται Γη. Και μια μέρα που λ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η Τρακάδα», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 11/12/2019 11:31:40 Άρθρα Κοινωνία
img
«-Μάνα μην ανησυχείς. Τούτη η τρακάδα δεν θα χαλάσει ποτέ»

-Προσέχτε μη που χαλάσετε την τρακάδα! ήτανε η μόνιμη επωδός της μάνας μας όταν τα τρία αδέρφια πηγαίναμε να παίξουμε στη σάλα. Το σπίτι μας το πατρικό ήτανε το συνηθισμένο φτωχόσπιτο της παλαιάς εποχής: Ένα χαμηλό μικρό σπιτάκι από πλίθρες, με παλιά κεραμίδια, χοντρολασπωμένο εξωτερικά, με ένα μικρό διάδρομο που στη μια άκρη του (τη νότια για πιο ζεστά) ήτανε το  «χειμωνιάτικο» (δωμάτιο για όλες τις δουλειές ) στην άλλη άκρη η «σάλα» (το καλό –ας πούμε– δωμάτιο) και στο μέσον η «κάμαρη» (ένα μικρό δωματιάκι – υπνοδωμάτιο). Εκεί, λοιπόν, στη σάλα, πίσω από την ξύλινη, από φαρδιές σανίδες, άβαφη πόρτα  βρισκότανε η τρακάδα: Από κάτω ήτανε ένα μπαούλο (εκείνο με τις σανίδες από μέσα και λεπτό καφετί τσίγκο απ’  έξω ) γεμάτο με  κάποια ρούχα που δεν τα έβγαζε η μάνα μας παρά σ’ ελάχιστε...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Γιατί δεν διαβάζεις, Δημητράκη;», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 18/11/2019 12:04:51 Άρθρα Κοινωνία Παιδεία
img
«Εμείς μαθαίναμε τα παιδιά γράμματα και τους σμιλεύαμε ήθος, χαρακτήρα και ψυχή κι εκείνα μας μάθαιναν πώς να γίνουμε πραγματικοί Δάσκαλοι και ΤΙ είναι Ζωή!»

«Γιατί δεν διαβάζεις, Δημητράκη»; Μόνιμη επωδός απ’ όταν ήρθε ο Δημητράκης στην Πρώτη τάξη. Τώρα ήταν στην  Τρίτη. Ούτε ο δάσκαλος είχε βαρεθεί να το ρωτάει (ίσως του ‘χε γίνει συνήθεια) ούτε κι ο Δημητράκης  να τ’ ακούει. Ο Δημητράκης! Το μελαχρινό παιδόπουλο με τα μεγάλα μαύρα μάτια. Που τ’ άνοιγε  διάπλατα σαν να σε καλούσε να τα διαβάσεις. Να διαβάσεις όσα δεν έλεγαν τα χείλη του, που άσπριζαν από το σφίξιμο, όταν ο δάσκαλος το ρωτούσε: «Γιατί δεν διαβάζεις, Δημητράκη»; Κι όμως φαινόταν έξυπνο παιδί! Ο δάσκαλος δεν μπορούσε να εντοπίσει την αιτία. Όχι ότι όλα τα παιδάκια σ’ εκείνο το ορεινό μονοθέσιο σχολείο ήταν άριστοι μαθητές αλλά …ο Δημητράκης ήταν το κάτι άλλο.  Αυτά και άλλα σκεφτόταν ο δάσκαλος, παίρνοντας με τα πόδια το ανηφορικό μονοπάτι που τυλιγόταν σαν φίδι στην πλα...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η Γυναίκα», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 12/11/2019 13:50:05 Άρθρα Κοινωνία
img
«Στη ρόκα της έγνεσε το νήμα της δικιάς μας ζωής»

Γεννήθηκε με το «στίγμα» της ντροπής να είναι κορίτσι. Πάλεψε με τη στεγνή και σκληρή αντρική κοινωνία του χωριού για να κερδίσει μια θέση στο στασίδι της ζωής. Έστησε σπίτια. Γέννησε παιδιά. Στήριξε τον άντρα. Γεροκόμησε γονήδες και πεθερικά. Όργωσε. Θέρισε. Αλώνισε. Πήγε στον τρύγο, στο μύλο και στο λιοστάσι. Πάντα με μια νάκα στον ώμο κι ένα μωρό μέσα σ΄ αυτήν, που, ώσπου να μεγαλώσει, ένα άλλο έπαιρνε τη θέση του. Ξέβγαλε το κοπάδι στη βοσκή το πρωί και το ’βαλε στο μαντρί το βράδυ. Άρμεξε. Έπηξε τυρί και μυτζήθρα. Έδειρε το βούτυρο. Κούρεψε πρόβατα. Ύφανε στον αργαλειό. Πήγε στο λόγκο για ξύλα και στη βρύση για νερό, ζαλωμένη τη βαρέλα. Ανάθρεψε παιδιά. Πάντρεψε και προίκισε κόρες. Έτρεξε στην ανάγκη των αδερφιών. Ταχτάρησε αγγόνια στα γόνατά της. ΄Εκανε τ’ ανήψια δικά της παι...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η περιπλάνηση του Αγίου Δημητρίου - Ένα αληθινό θαύμα», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 28/10/2019 21:15:07 Άρθρα Κοινωνία
img
«Συγκινήθηκα ξαναβρίσκοντας τη χαμένη ζωγραφιά μου ύστερα από τόσα χρόνια...»

Το διδακτικό αξίωμα "Δίδασκε Εποπτικώς" ήταν "εκ των ων ουκ άνευ" στην Ακαδημία ΜΑΣ, την Παιδαγωγική Ακαδημία Τριπόλεως,  και πιστεύω ότι παραμένει ΜΙΑ διαχρονική θεμελιακή διδακτική αρχή. Η Παιδαγωγική Ακαδημία Τριπόλεως (Π.Α.Τ.) υπήρξε μια σπουδαία Σχολή στην ιστορία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας, η οποία, από το 1880 που ιδρύθηκε ως «Διδασκαλείον Πελοποννήσου» μέχρι το 1988 οπότε το κράτος έκλεισε τις Ακαδημίες με πρόσχημα την δήθεν αναβάθμιση σπουδών των Δασκάλων, αιμοδότησε με ικανούς, καλά καταρτισμένους και συνειδητοποιημένους Δασκάλους την Πρωτοβάθμια Δημόσια Εκπαίδευση κι έδωσε -παράλληλα- τη δυνατότητα σε πολλά φτωχά παιδιά του Μοριά (όλων των εποχών) να σπουδάσουν. Από την Παιδαγωγική Ακαδημία Τριπόλεως πέρασαν καθηγητές και Διευθυντές με σημαντικές σπουδές, ενώ π...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Παλιά μου χρόνια και καιροί: Η Θρεψίνη», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 21/10/2019 23:11:54 Άρθρα Χρονογράφημα
img
«Θρεψίνη. Θρεπτική, ωφέλιμη, ευχάριστος. Εις τιμήν κατωτέραν της κανονικής δια να είναι προσιτή στο πολύ κοινό»

Στην μεγάλη πείνα της γερμανοϊταλικής κατοχής η κορινθιακή σταφίδα, αυτός ο ευλογημένος καρπός της ελληνικής γης,  έσωσε πολύ κόσμο από τη λιμοκτονία. Μια χούφτα σταφίδες, λέγανε οι παλιοί, έφτανε για να σε κρατήσει στη ζωή. Δεν χόρταινε το στομάχι, αλλά έπαιρνε ο οργανισμός την απαραίτητη ενέργεια για να ζήσει ο άνθρωπος, να μείνει όρθιος και να αντέχει το ανέβασμα στο Γολγοθά του. Μετά τον πόλεμο και τον εμφύλιο εμφανίστηκε στα μπακάλικα από τη φίρμα «ΑΦΟΙ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, ΑΘΗΝΑΙ-ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ», αρχικά,  η θρυλική «Θρεψίνη» , η οποία, ήδη πριν απ’ τον πόλεμο,  αποτελούσε για τα παιδιά της Ελλάδας το μοναδικό γλύκισμα, μαζί με την μαύρη ζάχαρη και τα χαρούπια.. Τη βγάζανε από επεξεργασία της σταφίδας («γλύκισμα εξ αγνού γλεύκους σταφίδος» έγραφαν απ’ έξω τα κουτιά) γι’ αυτό και τη λέγανε και...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Ξυλογλυπτική στο παλαιό Σχολείο», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 17/09/2019 00:18:22 Άρθρα Κοινωνία Παιδεία
img
«Έπρεπε να σφίγγεις πολύ την πεταλούδα, γιατί αλλιώς, κατά τη διάρκεια της ξυλοκοπτικής, μπορούσε να βγει το πριονάκι από τη θέση του και να σταματήσεις τη δουλειά στη μέση για να το ξανατοποθετήσεις»

Πολλές φορές, ανατρέχοντας στις παλιές σχολικές μέρες, αναρωτιέμαι αν, τελικά, το ελληνικό σχολείο πάει μπροστά ή πίσω. Και θα σας εξηγήσω ένα από τα πολλά «γιατί»: Ένα από τα μαθήματα που υπήρχαν στο πρόγραμμα του παλαιού σχολείου ήταν η «ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ». Στο  μάθημα αυτό, που το δίδασκαν στην πράξη κι επιτυχώς οι δάσκαλοι (τότε δεν υπήρχαν εκπαιδευτικοί ειδικοτήτων) τα παιδιά έκαναν πράγματι τέχνη με τα χέρια τους, κατασκευάζοντας διαφόρων ειδών χειροτεχνήματα με πολλές και διάφορες τεχνικές. Μια από τις πιο αγαπημένες ενασχολήσεις του μαθήματος της χειροτεχνίας  ήταν η «ξυλοκοπτική» για τα αγόρια και το «κέντημα» για τα κορίτσια. Για να κάνουμε ξυλοκοπτική αγοράζαμε από τα βιβλιοπωλεία μια σέγα σιδερένια με ξύλινη λαβή, σε σχήμα «ύψιλον», ένα σετ ειδικά πριονάκια, ένα τρυπάνι «χειρ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Παιδική Χαρά Ευαγγελιστρίας: Δυο φωτογραφίες του 1991 και του 2019», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 09/09/2019 10:54:37 Άρθρα Δημοτικά
img
««Βγήκε» μια φωτογραφία τελείως τυπική χωρίς συναίσθημα και ζωή, απλά και μόνο για να σταθεί κάτω από την παλιά ως σημείο αναφοράς του Σήμερα»

-Ο δήμαρχος έφτιαξε Παιδική Χαρά στη Βαγγελίστρα! Αυτό ήταν το νέο που κυκλοφόρησε  σαν αστραπή  μεταξύ των παιδιών, εκεί στη γειτονιά μας στο Νέο Κόσμο Σπάρτης, κάπου στα 1967. Δήμαρχος Σπάρτης, τότε, ήταν ο ευπατρίδης Γεώργιος Σαϊνόπουλος (εκλεγμένος στα 1964) ο οποίος, λίγο πριν τον παύσει η χούντα  της 21ης Απριλίου στα 1967, πρόλαβε, μεταξύ άλλων πολλών και σημαντικών έργων, να προσφέρει στα παιδιά της Σπάρτης  την πρώτη Παιδική Χαρά της πόλης. Μέχρι τότε, τα παιδιά της Σπάρτης, «παιδική χαρά» ακούγαμε και «παιδική χαρά δε βλέπαμε. Τρέξαμε,  λοιπόν, ένα απόγευμα, εκεί στη Βαγγελίστρα να δούμε «τι σόι πράμα» ήταν αυτή η Παιδική Χαρά, που τη χαίρονταν τα παιδιά σ’ άλλες πόλεις αλλά εμείς τα Σπαρτιατόπουλα όχι. Τη βρήκαμε γεμάτη παιδιά απ’ όλες τις γειτονιές της Σπάρτης, που είχαν ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Εικόνες Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής Λακωνίας: Η Γκοριτσά», από την Γεωργία Κακούρου-Χρόνη

Γεωργία Κακούρου-Χρόνη 06/09/2019 13:35:32 Άρθρα Κοινωνία
img
«Ο χώρος κρατά συμπυκνωμένο χρόνο», Gaston Bachelard

Τον χαρακτήρα ενός χωριού τον γνωρίζεις από την «αγορά» που ορίζεται από τον κεντρικό δρόμο, πέρασμα όλων των τροχοφόρων και του λεωφορείου που στις μέρες μας κυρίως μεταφέρει παιδιά στο σχολείο. Εκεί το καφενείο, η ταβέρνα, το «κοινοτικό μέγαρο», που η επωνυμία του ανήκει πια σε χρόνο ιστορικό μετά τη συνένωση των δήμων. Αλλά για μένα το χωριό δεν το χαρακτηρίζει η αγορά, αλλά τα δρομάκια του, τα στενά σοκάκια που συγκλίνουν προς την αγορά. Άλλοτε σ’ αυτά τα δρομάκια έσφυζε η ζωή· ζώα που φόρτωναν και ξεφόρτωναν· φούρνοι (διακόσιοι ήταν άλλοτε οι φούρνοι του χωριού) που κάπνιζαν και μοσχομύριζαν ψωμί· φωνές παιδιών (δυο τα σχολεία, Δημοτικό και Ελληνικό) που συναγωνίζονταν κότες, κατσίκες, πρόβατα, σκυλιά στους λαρυγγισμούς· μπλε γκαζοντενεκέδες με κόκκινα γεράνια· μοσχοβολούσε το γ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η Καρέκλα του Τσαγκάρη», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 27/08/2019 20:10:45 Άρθρα Δημοτικά
img
«Το τι έχει ζήσει αυτή η παλιά καρέκλα του τσαγκάρη μόνο η καρδούλα της το ξέρει. Έτσι εχέμυθη που είναι κανείς ποτέ δεν θα μάθει, τι είδε, τι άκουσε, τι έμαθε...»

Η καρέκλα «ήταν από σπίτι»! Από ξύλο καλό, με πλάτη σκαλισμένη  και κάθισμα από γερό καλοπλεγμένο ψαθί.  Σίγουρα, στην εποχή που γεννήθηκε έκανε στο σπίτι όλες τις δουλειές: Και στη σάλα σε γιορτές και στην τραπεζαρία για φαγητό και για κάθισμα των παιδιών που διάβαζαν κι έγραφαν για το σχολείο και στην αυλή για τον καφέ και τη ρούγα και «σκάλα» για δουλειές στα ψηλά … Κάποια στιγμή, ο κυρ Βασίλης ο Μπαγιώκος την πήρε από το σπίτι και την έφερε στο μαγαζί του (εμπόριο ειδών για ζώα – καπίστρια, μπαλντούμια, κουδούνια, λουρίδες κ.α.), εκεί στην οδό Ευαγγελιστρίας της Σπάρτης,  για να κάθεται όταν κουραζόταν ή να φιλοξενεί κάποιον από τους πολλούς φίλους που πήγαιναν στο μαγαζί για να τα πούνε. Όταν κάπου στα 1980 ήρθε και στεγάστηκε επαγγελματικά στο μαγαζί τού κυρ Βασίλη, ο παλιός τσαγκά...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Το Κοτέτσι», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 27/07/2019 12:14:20 Άρθρα Κοινωνία
img
«...οι γεμάτες νύχτες ήταν το βασίλειο των πετεινών, οι οποίοι από νωρίς έβγαιναν από το κούρνιασμα, έβρισκαν ένα μέρος ψηλό να σταθούν και άρχιζαν να διαλαλούν τον ερχομό της ημέρας»

Το «πώς» θα ξυπνήσεις στην πόλη το πρωί είναι ζήτημα τύχης και πολλών παραγόντων αστάθμητων: Μπορεί, ας πούμε, να σε ξυπνήσει ένα «άγριο» φωνακλάδικο ξυπνητήρι, ένα άστοχο ή λάθος τηλεφώνημα, τα πορτοπαράθυρα της πολυκατοικίας που ανοιγοκλείνουν με πάταγο, το νευρικό μαρσάρισμα του αυτοκινήτου του γείτονα, το απορριμματοφόρο που αδειάζει τους κάδους, ο μηχανόβιος που ξύπνησε ορεξάτος, τα σκυλιά από τα μπαλκόνια της γειτονιάς, οι μαστόροι που πιάνουν δουλειά στο γειτονικό σπίτι, κλπ, κλπ. Στην αξέχαστη εποχή, όμως, ξυπνούσες το πρωί φυσιολογικά με τα …κοκόρια!!! Διότι ΟΛΑ τα σπίτια, τότε, της Σπάρτης είχαν το κοτέτσι τους, εκεί σε κάποιαν άκρη της αυλής ή του κήπου. Βλέπετε, οι περισσότεροι Σπαρτιάτες είχαν κατέβει από τα χωριά και είχαν φέρει μαζί τους τις χωριάτικες συνήθειες και τον ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Λαϊκή Μαστοριά: Το Βροντάλι», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 16/07/2019 19:40:54 Άρθρα
img
«Η καταγωγή της λέξης είναι βενετσιάνικη και προέρχεται από, το frontale, που σημαίνει «μετωπιαίος». Αυτό ακριβώς είναι το βροντάλι: το μετωπιαίο γείσο του κτηρίου»

Οι παλιοί, σοφοί, μαστόροι, για να δημιουργήσουν την κρηπίδα που θα στήριζε τα κεραμίδια στις άκρες, είχαν μια πρακτική όσο και όμορφη τεχνική: Στο τελείωμα του τοίχου έβαζαν πλινθότουβλα με τρόπο που να προεξέχει μόνο η γωνία τους; Πάνω τους τοποθετούσαν, κατά το μήκος, άλλη σειρά πλινθότουβλων, πιο πάνω τρίτη σειρά με γωνίες και τελευταία σειρά, πάλι κατά μήκος. Κάθε σειρά πλινθότουβλων προεξείχε περισσότερο από την προηγούμενη. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούσαν μια κρηπίδα, ένα γείσο, ώστε όταν τοποθετούσαν την κεραμοσκεπή, τα ακριανά κεραμίδια που ακουμπούσαν στο γείσο, "άδειαζαν"  το νερό της βροχής χωρίς αυτό να "γλείφει" τον τοίχο. Εκτός όμως από την πρακτική της αξία, αυτή η κρηπίδα, δημιουργούσε ένα αισθητικό τελείωμα που έδινε χάρη και ομορφιά στους άχαρους πέτρινους όγκους τ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Ν. Κρητικός: Αναμνήσεις από το Λακωνικό Κήρυκα», από τον Κωνσταντίνο Θ. Τζανετάκο

Κωνσταντίνος Τζανετάκος 04/07/2019 18:12:53 Άρθρα Ιστορία Πολιτική
img
«Η ραγδαία εξέλιξή του Νεοκλή Κρητικού οφείλεται βασικά στον εξαίρετο προπονητή του Σπαρτιατικού Γ.Σ. κ. Νίκο Βογιατζή»

Από το «Λακωνικό Κήρυκα» του Αυγούστου 1979 του αειμνήστου Ανδρέα Χιώτη ανιχνεύσαμε την παρακάτω είδηση που νομίζουμε ότι έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον και σήμερα, την οποία παραθέτουμε αυτούσια στη συνέχεια για να θυμούνται οι μεγαλύτεροι και να μαθαίνουν οι νεώτεροι. «Στο επίκεντρο του λακωνικού ενδιαφέροντος βρέθηκε τον περασμένο μήνα ένας ραγδαία εξελισσόμενος αθλητής. Πρόκειται για το 16ετή Νεοκλή Δ. Κρητικό, αθλητή των δρόμων ημιαντοχής του Σπαρτιατικού  Γυμναστικού Συλλόγου, που με την πρόκρισή του στην εθνική ομάδα παίδων και τη συμμετοχή του στην 38η βαλκανιάδα, έδοσε νέα διάσταση στο λακωνικό αθλητισμό. Χαρακτηριστικό της απηχήσεως που είχε η θαυμάσια αυτή επιτυχία του είναι το γεγονός ότι ο φοιτητής της Ιατρικής Παναγιώτης Ιω. Κούτσαρης κατέθεσε προς τιμή του το συμβολικό πο...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Να σας κεράσω ένα γλυκάκι;», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 21/06/2019 18:33:18 Άρθρα Κοινωνία
img
-Με τις υγείες σας και ό,τι επιθυμείτε!

Το πιο συνηθισμένο σπιτικό κέρασμα, στα παιδικά μας χρόνια, ήτανε το γλυκό του κουταλιού. Δεν υπήρχε, τότε, σπίτι, από το πιο φτωχικό ως το πιο πλούσιο, που να μην είχε «κρυμμένο» στα ντουλάπια του, σαν θησαυρό, ένα (τουλάχιστον) γυάλινο βάζο με γλυκό κουταλιού, φτιαγμένο από τα άξια χέρια της νοικοκυράς.  Τα βάζα αυτά με τα γλυκά ήτανε, συνήθως, τοποθετημένα όσο πιο ψηλά γινότανε, για να μην τα φτάνουν τα πιτσιρίκια του σπιτιού, τα οποία, όταν έλειπε η μάνα τους («λείπει ο γάτος, χορεύουν τα ποντίκια») «έτρωγαν» τον τόπο στην κουζίνα για να βρούνε πού έχει κρύψει η μάνα τα βάζα με το γλυκό. Συνήθως τα εύρισκαν εύκολα. Αν χρειαζότανε έβαζαν και μια καρέκλα για να τα φτάσουνε, τα κατεβάζανε γρήγορα – γρήγορα μη φτάσει η μάνα τους και τα πιάσει στα πράσα, τρώγανε μερικές κουταλιές και ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Στην Αγιά-Τριάδα της Τρύπης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 17/06/2019 13:39:59 Άρθρα Κοινωνία
img
«Αργά το απόγευμα, με χορτασμένη την ψυχή από νάματα αγάπης, συντροφέματος και ζεστασιάς, έπαιρναν και πάλι οι πανηγυριστές το λεωφορείο για να επιστρέψουν στη Σπάρτη...»

Γιόρτασε ΚΑΙ φέτος η Αγια-Τριάδα, το γραφικό, ιστορικό και πανέμορφο εκκλησάκι στο έμπα της καταπράσινης και δροσολουσμένης Τρύπης, στο σημείο ακριβώς όπου, όπως θυμίζει η μαρμάρινη επιγραφή στο προσκυνητάρι, ο Άγιος Χαράλαμπος, στα 1753, σταμάτησε τη φοβερή πανούκλα που με μορφή «γραίας» ερχότανε να μπει στο χωριό και να ξεκάνει τους κατοίκους. Το εκκλησάκι αυτό το αγαπούν και το τιμούν, από παράδοση, οι Σπαρτιάτες, που στα παλιότερα χρόνια ανέβαιναν οικογενειακώς με τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ για ν΄ ανάψουν κεράκι και να προσευχηθούν. Όταν τέλειωνε η λειτουργία, δεν γύριζαν στη Σπάρτη, αλλά κίναγαν με τα πόδια για ν΄ ανεβούν στο χωριό, αναζητώντας πρασινάδα και ίσκιο για να καθίσουν. Πολλοί κάθονταν στα μαγαζιά του «ΒΟΖΟΛΑ» και του «ΑΣΠΙΩΤΗ»  ή στον «ΚΑΡΒΑΣΑΡΑ», για να φάνε και να πιούνε, α...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

Ιστορίες του Σινεμά: «Αστέρω», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 06/06/2019 19:57:45 Άνθρωποι!
img
Μια φωτογραφία του 1959

«Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σαν να σβήνεις και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον.» http://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=19       Γιώργος Σεφέρης   Το 1959 ήταν μια ενδιαφέρουσα χρονιά για τον κόσμο και για την Ελλάδα. Δεκατέσσερα χρόνια μετά το τέλος του β΄ παγκοσμίου πολέμου και δέκα χρόνια από το τέλος του ελληνικού εμφυλίου ο κόσμος και η Ελλάδα προσπαθούν, μέσα από συμπληγάδες και συρματοπλέγματα βαριά, να βγάλουν τον ήλιο από τη λάσπη. Τα γεγονότα  του 1959 πολλά και σημαντικά: Οι επαναστάτες του Φιντέλ Κάστρο καταλαμβάνουν την εξουσία στην Κούβα. Η Σοβιετική Ένωση εκτοξεύει με επιτυχία το διαστημικό σκάφος Λούνα 1 από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ . Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου: Το Ηνωμένο Βασίλειο χορηγεί στην Κύπρο ανεξαρτησία, η οποία θα ανα...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

Παλιά Σπάρτη - Βυρσοδεψείον: «Σαράντος Γάββαρης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 21/05/2019 15:27:55 Άρθρα Δημοτικά Ιστορία
img
«...πιάνει στα χέρια του τα κομμάτια από τα δέρματα του Βυρσοδεψείου «ΓΑΒΒΑΡΗ», τα μυρίζει, τα χαϊδεύει, τα λυγίζει, τα χτυπάει με τις παλάμες του … «δεν ξαναβγαίνουν τέτοια πετσιά» αναστενάζει...»

Τα παλιά μαγαζιά είναι η βιωματική ιστορία ενός τόπου. Εδώ δεν πρόκειται για Μουσείο όπου περιδιαβάζεις τα εκθέματα και φαντάζεσαι τη ζωή των ανθρώπων μιας άλλης εποχής. Εδώ, η ίδια η Ζωή σε πιάνει απ’ το χέρι και σε σεργιανάει στις γειτονιές του κόσμου λέγοντάς σου ιστορίες αυθεντικές από πρώτο χέρι. Στο παλαιό τσαγκάρικο του Θύμιου του Κοντοέ (τελευταίου παραδοσιακού τσαγκάρη της Σπάρτης, από το 1950 έως ΚΑΙ σήμερα) στο υπόγειο της οδού  Ευαγγελιστρίας αρ. 44, ανάμεσα σ’ άλλα πολλά «εκθέματα» που ακόμα  ζουν και δημιουργούν, βλέπεις καρφωμένο πάνω στον ξύλινο πάγκο του τσαγκάρη κι ένα κομμάτι πετσί που γράφει: «ΒΥΡΣΟΔΕΨΕΙΑ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΓΑΒΒΑΡΗΣ - 1908». Κι όταν αρχίζεις να ρωτάς τα «πώς» και τα «γιατί» ο μαστρο-Θύμιος αρχίζει να σου ξετυλίγει το Μίτο της Αριάδνης για να βγεις από τον λ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Το δικό μας Γύθειο - Παλιά Καρτ Ποστάλ», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Spartorama 07/04/2019 12:42:19 Άρθρα Λακωνία
img
«Στην πλαγιά του υψώματος «Λαρύσιον» (190 μ.), που οι ντόπιοι ονομάζουν Ακούμαρο ή Κούμαρο»

Το  Γύθειο, το δικό μας Γύθειο, σε παλιά ασπρόμαυρη καρτ-ποστάλ.  Όμορφο  και γραφικό, εντυπωσιάζει  με την αρχοντιά  και τη νησιώτικη φυσιογνωμία  του. Τα πανέμορφα νεοκλασικά του  καθρεφτίζονται στα ήσυχα νερά του λιμανιού, έτσι όπως είναι  χτισμένα, αμφιθεατρικά, στα πόδια και την πλαγιά του υψώματος «Λαρύσιον» (190 μ), που οι ντόπιοι ονομάζουν Ακούμαρο ή Κούμαρο. Στη κορυφή του γυμνού ακόμα από δέντρα  και με αραιή οικοδόμηση Ακούμαρου διακρίνεται το παλαιό Μοναστήρι των Α. Πάντων, ενώ τα δεμένα στο λιμάνι ψαροκάϊκα είναι ακόμα με  κατάρτια και πανιά και με κουπιά οι ψαρόβαρκες.   7-4-2019 Βαγγέλης Μητράκος ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Πουλάκι του Θεού», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 25/03/2019 16:08:56 Άνθρωποι! Άρθρα Δημοτικά
img
«Έφτασε ένα πουλάκι του Θεού, ένας σταχτοπράσινος φλώρος, για ν’ αναστήσει την πλάση»

ΠΟΥΛΑΚΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ Ένα πουλάκι του Θεού ήταν. Που ’νιωσε την άνοιξη και ξετρούπωσε απ’ τα φυλλώματα του χειμώνα κι έκατσε πάνω στα γυμνά κλαριά μιας συκιάς Κι άρχισε με τις τρίλιες του να καλεί ένα ταίρι. Και τ’ άκουσε το πουλάκι η άνοιξη και τάχυνε το βήμα της και τ’ άκουσε κι η γριά η συκιά,  η  «πεθαμένη», και μπουμπούκιασε  φυλλαράκια πράσινα. Και τ’ άκουσε κι ένα παιδάκι απ’ το σπίτι το πλαϊνό και βγήκε στο μπαλκόνι του να δει ποιος ήταν που τραγουδούσε. Έφτασε ένα πουλάκι του Θεού, ένας σταχτοπράσινος φλώρος, για ν’ αναστήσει την πλάση. 23-3-2019 Βαγγέλης Μητράκος ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Οι Χαρταετοί της Καρδιάς μας», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 09/03/2019 12:18:18 Άρθρα Δημοτικά
img
«Πραγματικά, οι «ουρανοί ήταν δικοί μας»: Δεκάδες αϊτοί, με διάφορα χρώματα, σχήματα και μεγέθη, αδερφωμένοι στα ψηλά, ζωγράφιζαν τον ουρανό με τα χρώματά τους»

Οι δικές μας οι Απόκριες ήταν χειροποίητες, πραγματικό κομμάτι της ψυχής μας. Όλα ανθρώπινα, γήινα, φυσιολογικά, ελληνικά και πατροπαράδοτα. Με το που άνοιγε το Τριώδιο, οίστρος αποκριάτικος μας έπιανε όλα τα παιδιά της γειτονιάς. Πρώτα  απ’ όλα τρέχαμε να βρούμε καλάμια ξερά στον Ευρώτα ή στη Μαγουλίτσα, για να φτιάξουμε τους αϊτούς μας. Το φτιάξιμο του αϊτού ήταν μια προσπάθεια συνεργατική. Παρέες-παρέες, στις αυλές των σπιτιών, απλώναμε τα συμπράγκαλά μας και δουλεύαμε, όλοι μαζί, για τον βασιλιά της αποκριάς, τον αϊτό. Σπάζαμε το καλάμι, βγάζαμε λεπτές βέργες, τις ξύναμε με μαχαίρι να γίνουνε φίνες, ίσιες κι ελαφριές, τις στερεώναμε στη μέση με ένα καρφί και με σπάγκο και σχηματίζαμε ένα κανονικό εξάγωνο. Γύρω – γύρω από το καλαμένιο εξάγωνο τυλίγαμε και τεντώναμε σπάγκο ώστε να ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

Παράδοση δεν είναι η διατήρηση της στάχτης, αλλά η μεταφορά της φλόγας...

Spartorama 08/03/2019 19:42:56 Άρθρα Δημοτικά
img
«Οι γιορτές αυτού του τύπου, διακρίνονται από την κοινή τάση να αντιστρέφουν επίμονα και συστηματικά την τάξη και τις ιεραρχίες της κοινωνίας»

Ο Βάλτερ Πούχνερ γράφει: «Ο όρος carne - vale σημαίνει αποχή από το κρέας, όπως άλλωστε και ο ελληνικός όρος "απόκρεως". Η καταγωγή της γιορταστικής αυτής περιόδου, που είναι σήμερα ενταγμένη στο χριστιανικό εορτολόγιο, είναι αβέβαιη. Υπάρχουν πολλές υποθέσεις για την αρχαία γιορτή στην οποία αντιστοιχεί. Το μόνο βέβαιο είναι ότι προέρχεται από το πλούσιο σε γιορτές ελληνορωμαϊκό εορτολόγιο και είναι μια περίοδος, όπως και το Δωδεκαήμερο, που επιστρέφουν οι ψυχές των νεκρών στη γη. Τα πρωτόγονα στάδια της μεταμφίεσης συνδέονται με τη νεκρολατρία. Η σημερινή μορφή της Αποκριάς διαμορφώθηκε, καθώς φαίνεται, κατά το Μεσαίωνα και τα βυζαντινά χρόνια. Ο Γιάννης Κιουρτσάκης αναφερόμενος στο κύριο δομικό στοιχείο του καρναβαλιού γράφει: «Οι γιορτές αυτού του τύπου, που αποτελούν πρωταρχικά ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Τιμολόγιον διαδρομών αγοραίων αυτοκινήτων πέντε και επτά θέσεων από πόλεως Σπάρτης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 02/03/2019 14:07:45 Άνθρωποι!
img
Ατζέντα Σπάρτης 1962

Κάποτε τα ΤΑΞΙ που δεν είχαν ταξίμετρο τα έλεγαν «αγοραία», επειδή μίσθωνες  («αγόραζες»)  ένα αυτοκίνητο που δεν ήταν δικό σου, για να σε μεταφέρει  κάπου. Η μίσθωση γινόταν με συμφωνία ανάμεσα στον πελάτη και τον οδηγό και το «αγοραίο» ταξί έπρεπε, σύμφωνα με το νόμο, να μεταφέρει έναν επιβάτη ή μια οικογένεια ή ένα ανδρόγυνο και όχι επιβάτες ξένους μεταξύ τους,  για να μην βλάπτεται η υπεραστική συγκοινωνία. Στα παλαιά χρόνια, που τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσεως ήταν ελάχιστα, τα αγοραία ταξί πρόσφεραν σημαντικές και αναντικατάστατες υπηρεσίες στους ανθρώπους των πόλεων και των χωριών. Γι’ αυτό κι ο κόσμος είχε (κι έχει ακόμα) ιδιαίτερη συμπάθεια προς τους ταξιτζήδες. Παρ’ όλο που τους πλήρωνε για να κάνει τη δουλειά του, αυτό έμπαινε σε δεύτερη μοίρα  κι επικρατούσε η προσωπική σ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Οι Καμάρες της Σπάρτης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Spartorama 25/02/2019 15:50:44 Άρθρα Δημοτικά
img
« Ας ελπίσουμε πως θα βρεθεί (επιτέλους) μια δημοτική αρχή, η οποία με μια ολοκληρωμένη μελέτη θα αναλάβει το έργο της συνολικής ανάπλασης των καμαρών...»

Στοά, στην αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική, ονομάζεται το μακρόστενο, ευρυμέτωπο κτήριο, του οποίου η μία μακρά πλευρά, η πρόσοψη, είναι ανοιχτή και καλύπτεται με κιονοστοιχία αντί για τοίχο. Στοές χτίζονταν σε δημόσιους χώρους συγκέντρωσης, πλατείες, αγορές, ιερά, θέατρα κ.λ.π., σπανιότερα στις παρυφές δρόμων. Η πρωταρχική λειτουργία της στοάς ήταν να προστατεύει τους παρισταμένους από τις καιρικές συνθήκες (ήλιο, βροχή,αέρα κ.λπ.) χωρίς να τους κλείνει σε μια αίθουσα. Γι΄ αυτό και η στοά είναι απόλυτα συνυφασμένη με τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο. Οι στοές   υπήρξαν   σύνηθες αρχιτεκτονικό και διακοσμητικό στοιχείο της αρχαίας Αθήνας, ιδίως της αρχαίας αγοράς. Δεν έλειπαν από τις αγορές, τα γυμναστήρια, τις παλαίστρες, τα θέατρα, τα λουτρά και άλλ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η Καθαρίστρια της Λάσπης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 05/02/2019 06:26:05 Άρθρα Κοινωνία
img
«Ένα μικρό σιδερένιο πραγματάκι ήταν, που ο κάθε σιδεράς μπορούσε να σκαρώσει στη στιγμή. Δυο ποδαράκια, ένα δεξιά κι ένα αριστερά, κι ανάμεσά τους μια λάμα κάθετα τοποθετημένη προς το έδαφος»

Μου είναι γνωστότατη. Την ξέρω από μικρό παιδί. Ξέρω πώς είναι …ξέρω και τι έκανε. Με διαπιστώνω (εκ των υστέρων) πως δε γνωρίζω ούτε το όνομά της. Ποτέ δε σκέφτηκα να ρωτήσω τη μάνα μου (ας πούμε ) : -Βρε μάνα, αυτό το σιδεράκι που καθαρίζει τις λάσπες από τις σόλες των παπουτσιών, πώς το λένε ; Το πιθανότερο θα   ’ταν να μην ήξερε να μου πει, αφού στο δικό μας φτωχόσπιτο δεν είχαμε τούτο το έξυπνο μαραφέτι. Εμείς απλώς χτυπάγαμε δυνατά τα λασπωμένα παπούτσια μας στο τσιμέντο της μικρής αυλής μας κι έπειτα ξύναμε τις σόλες στα τέσσερα τσιμεντένια σκαλοπάτια της εισόδου πριν τα σκουπίσουμε οριστικά στο κουρελένιο πατάκι της εξώπορτας, προκαλώντας τη βαρυγκόμια της μάνας μας, που ήταν υποχρεωμένη, κάθε πρωί, να μαζεύει τις λάσπες από τα σκαλοπάτια με τη σκούπα και το φαράσι. Ούτε κα...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Με αφορμή μια καρτ-ποστάλ», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 21/01/2019 12:08:49 Άρθρα Δημοτικά Κοινωνία
img
1994: Μήνας του μέλιτος στη Σπάρτη

Είναι πολύ συγκινητικές, τρυφερές και όμορφες  οι στιγμές, όταν  η περιπλάνηση  στα περασμένα φέρνει στο φως (τυχαία πολλές φορές)  μικρές ή μεγάλες στιγμές των ανθρώπων  κι εκείνες, με τη σειρά τους, «διηγούνται»  τις ιστορίες  που βρίσκονται πίσω τους. Μια απλή κάρτα, π.χ., που ταχυδρομήθηκε στα 1994 από την Σπάρτη προς τη Μελβούρνη της Αυστραλίας, έχει στο πίσω μέρος της γραμμένο, ιδιοχείρως, το παρακάτω λιγόλογο μήνυμα:  «Γεια σου, Λίζα και Άντριαν Τι κάνετε ; Εμείς εδώ περνάμε ωραία . Δεν θα το πιστέψετε αλλά είμαστε κάθε μέρα μέσα . Νομίζω είναι ο καιρός . Είμαστε στον δεύτερό μας μήνα του μέλιτος. Αυτή η κάρτα είναι από τον τόπο καταγωγής του Πήτερ, τη Σπάρτη . Τα λέμε σύντομα. Με αγάπη Μαργαρίτα και Πήτερ»  Διαβάζοντας το μήνυμα αυτό, που ταξίδεψε πάνω από χώρες και...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Το Παλιό Ημερολόγιο», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 02/01/2019 10:51:23 Άρθρα Δημοτικά
img
«Η μνήμη και το ασυνείδητό μας είναι άχρονα. …Πάντα κάτι σημαντικό στιγματίζει την ψυχή μας και χαράσσεται με τρόπο ανεξίτηλο. …Τίποτε δε χάνεται όσο περνούν τα χρόνια», Μαριαλένα Σπυροπούλου, 3-1-2014

Αγαπημένοι μου φίλοι Καλή Χρονιά!!! Στα χρόνια τα παλιότερα, πριν ακόμα αλλάξει ο χρόνος, ο κάθε νοικοκύρης φρόντιζε να πάρει το Ημερολόγιο του σπιτιού για τη Νέα Χρονιά. Όχι τίποτε επιτραπέζια ημερολόγια ή ημερολόγια τύπου βιβλίου, κλπ, αλλά απλά ημερολόγια του τοίχου. Αυτά τα ημερολόγια, που τα κρεμούσες στον τοίχο από ένα καρφί στο πιο πολυσύχναστο μέρος του σπιτιού, συνήθως στο λεγόμενο «χειμωνιάτικο» (στο δωμάτιο, δηλαδή, που είχε το τζάκι και ήταν μαζί και κουζίνα και τραπεζαρία και υπνοδωμάτιο και καθιστικό και ό,τι άλλο μπορούσες να φανταστείς). Τούτα τα ημερολόγια ήταν (ως επί το πολύ) καρτέλες από χαρτόνι, που πάνω τους είχαν κάποια ωραία ζωγραφιά και στο κάτω μέρος κολλημένο το ημερολόγιο το οποίο μπορούσε να ήταν   «ποιημάτων», «ανεκδότων» ή «συνταγών μαγειρικής». Υπή...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η Μπουάτ της Σπάρτης», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 29/12/2018 20:17:15 Άρθρα Δημοτικά
img
«Η Μπουάτ, μ’ έναν μαγικό και ανεξήγητο τρόπο είχε βρει εκείνο το κοινό στοιχείο που ένωνε ανθρώπους κι έφερνε πιο κοντά τις καρδιές τους»

Ήταν στα 1968, όταν άνοιξε στη Σπάρτη η ΜΠΟΥΑΤ, ταράζοντας τα λιμνάζοντα ύδατα της διασκέδασης και ψυχαγωγίας στην πόλη.  Ο νέος αυτός χώρος  μουσικής έκφρασης για την Σπάρτη δεν χρειαζόταν κανένα άλλο προσδιοριστικό, αφού ήταν το πρώτο του είδους στην πόλη, παρέμεινε, έκτοτε,  μοναδικό στα χρονικά, έγραψε τη δική του ιστορία κι έγινε πραγματικός θρύλος. Η γαλλική λέξη ΜΠΟΥΑΤ («boite»), στα ελληνικά σημαίνει «κουτί» και χρησιμοποιήθηκε για να χαρακτηρίσει τους μικρούς χώρους νεανικής διασκέδασης με ζωντανή μουσική, που ξεκίνησαν ως ιδέα στις αρχές του ’60 κι έφτασαν σε μεγάλη ακμή στα τέλη της ίδιας 10ετίας αλλά και στη 10ετία του ’70. Η μπουάτ (μικρός χώρος με ένα πιάνο, μια κιθάρα και μια φωνή πάνω σε μια μικρή σκηνή, σε απόσταση αναπνοής από τους θαμώνες) «χρωστά την έμπνευσή της ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Χριστουγεννιάτικες Κάρτες», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Spartorama 27/12/2018 15:52:54 Άρθρα Κοινωνία
img
«Σας ευχόμεθα ολοψύχως Καλά Χριστούγεννα, Αίσιον κι Ευτυχές το Νέον Έτος»

Κάποτε, τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά ήταν η γιορτή των Ταχυδρόμων. Με τα πόδια, με γαϊδουράκια, με ποδήλατα, με μηχανάκια (ανάλογα με την εποχή), αλώνιζαν τις γειτονιές των πόλεων και τα σοκάκια των χωριών μας, έχοντας μέσα στις μεγάλες δερμάτινες σάκες τους τις ευχετήριες χριστουγεννιάτικες και πρωτοχρονιάτικες κάρτες των απανταχού Ελλήνων. Πρώτη χριστουγεννιάτικη φροντίδα καθενός ήταν, τότε, να αγοράσει από το βιβλιοπωλείο ή από το περίπτερο της γειτονιάς τις χριστουγεννιάτικες κάρτες για τα αγαπημένα του πρόσωπα, που τα είχε μετρήσει και μελετήσει ξανά και ξανά για να μην ξεχάσει κανέναν. Τις διάλεγε τις γιορταστικές κάρτες, μια-μια, φροντίζοντας να του αρέσει η εικόνα αλλά και η τυπωμένη ευχή. Ύστερα, στο σπίτι, μ΄ ένα καλοξυσμένο μολύβι, μια πένα με μελάνι παλιότερα ή μ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Η Μάνα μου με κράταγε πάντα από το χέρι», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 28/11/2018 11:33:15 Άρθρα Κοινωνία
img
«Όταν καλά βάδιζα,/ με κράταγε από το χέρι,/ μην τύχει και σκοντάψω»

Η Μάνα μου με κράταγε πάντα από το χέρι. Κι όταν ήμουνα μικρός, κι όταν μεγάλωσα, πάντα με κράταγε από το χέρι. Κι όταν ήταν κοντά μου κι όταν μακριά της ήμουνα, πάντα με κράταγε από το χέρι. Όταν καλά βάδιζα, με κράταγε από το χέρι, μην τύχει και σκοντάψω. Κι  όταν έπεφτα, μου ’δινε χέρι να σηκωθώ. Η  Μάνα μου με κράταγε πάντα  από το χέρι. Μόνο την ώρα που πάλευε με τον Άγγελο μου ζήτησε να της κρατήσω το χέρι της εγώ. Και τώρα που ’φυγε εκεί ψηλά νιώθω  πάλι να μου κρατά το  χέρι, σφιχτά στη χούφτα της,  καθώς όταν ήμουνα μικρός και μ’ έντυνε με τα καλά μου, για να με βγάλει βόλτα μια Κυριακή απόγευμα.   28-11-2018 Βαγγέλης Μητράκος ...

Περισσότερα >>
Spartorama | Νέα, Ειδήσεις, Πληροφορίες | Σπάρτη, Λακωνία | ΑΡΘΡΑ | Χρονογραφήματα

«Που ’σαι, Θανάση;», από τον Βαγγέλη Μητράκο

Βαγγέλης Μητράκος 03/10/2018 15:31:02 Άρθρα
img
«Σήμερα η χώρα, σε καθεστώς φτώχειας και δυστυχίας των μνημονίων, υπό το πέπλο του «νόμιμου» τζόγου, έχει μετατραπεί σε ένα απέραντο καζίνο, σε μια τεράστια πράσινη τσόχα...»

«Ξοδεύουμε το 9 του ΑΕΠ στον τζόγο» «Στα 16,35 δισ. ευρώ οι ετήσιες «επενδύσεις» των Ελλήνων στον τζόγο» «Εθισμένος στον τζόγο ένας στους δώδεκα εφήβους»  Διαβάζω τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και θυμάμαι έναν παιδικό μου φίλο, που όταν βρισκόμαστε τα πρωινά στο σχολείο μου έλεγε : «Ο πατέρας μου δεν ήρθε απόψε στο σπίτι. Κοιμήθηκε στο κρατητήριο γιατί τον πιάσανε οι αστυνόμοι που έπαιζε «Θανάση». Μεροκαματιάρης, βιοπαλαιστής του πεζοδρομίου, ο πατέρας του ο Παναγιώτης   γύρευε καμιά φορά   (κυρίως την περίοδο της Πρωτοχρονιάς) να ξεφύγει από την καθημερινή βιοπάλη που τον γονάτιζε και καθότανε στα καφενεία που είχαν πράσινη τσόχα για να παίξει με τους φίλους του «Θανάση». Τώρα… τι «κολοσσιαία ποσά» έπαιζαν τούτοι οι   φτωχοδιάβολοι του πεζοδρομίου μπορεί εύκολα να το καταλάβ...

Περισσότερα >>