Η πρωτοβουλία, που ξεκίνησε το 2023, φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν διεθνή πόλο γνώσης γύρω από δύο από τα σημαντικότερα ελληνικά αγροτικά προϊόντα, το ελαιόλαδο και την επιτραπέζια ελιά, αξιοποιώντας την ελαιοκομική παράδοση της Λακωνίας, την επιστημονική έρευνα και τις δυνατότητες συνεργασίας με πανεπιστήμια του εξωτερικού. 

Μιλώντας στον «Ε.Κ.», ο κ. Σακελλαρόπουλος εξηγεί το σκεπτικό της πρότασής του, αναλύει τις προκλήσεις της σύγχρονης ελαιοκομίας και αναδεικνύει τον ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν τα αμερικανικά πανεπιστήμια και η ελληνική Ομογένεια. 

Τη σημασία της πρωτοβουλίας υπογραμμίζουν επίσης, με δηλώσεις τους στον «Ε.Κ.», ο Τάσσος Κυριακίδης, επίκουρος καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Γέιλ, και ο Δρ Απόστολος Κυριτσάκης, ομότιμος καθηγητής του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, οι οποίοι αναφέρονται στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και επιχειρηματικές δυνατότητες ενός τέτοιου ιδρύματος.

Η συνέντευξη του Γιώργου Σακελλαρόπουλου 

«Εθνικός Κήρυκας»: Η πρόταση για τη δημιουργία Πανεπιστημιακού Ιδρύματος Ελαιοκομίας στη Σπάρτη ξεκίνησε το 2023. Ποια ήταν η αφορμή για να καταθέσετε αυτή την πρόταση και τι σας έκανε να πιστέψετε ότι η Σπάρτη μπορεί να αποτελέσει το κατάλληλο κέντρο για την ανάπτυξη της ελαιοκομικής γνώσης και έρευνας; 

Γιώργος Σακελλαρόπουλος: Η πρότασή μου βασίζεται στην ανάγκη ίδρυσης ενός αυτόνομου Επιστημονικού Ερευνητικού Ιδρύματος Ελαιοκομίας με έδρα τη Σπάρτη, που θα μελετά, θα ερευνά, θα μορφώνει σε υψηλό επίπεδο μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών, θα δίνει κατευθύνσεις και γνώση σε ότι αφορά τα δύο βασικά Εθνικά μας προϊόντα, το ελαιόλαδο και την επιτραπέζια ελιά. 

Αφορμή στάθηκε η 35ετής πορεία και το πάθος μου για την ελληνική ελαιοκομία, σε μια χώρα που κατέχει τη 2η θέση παγκοσμίως στις επιτραπέζιες ελιές και την 3η στο ελαιόλαδο. 

Σήμερα, εν μέσω σκληρού διεθνούς ανταγωνισμού, η ελαιοκομία αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της Οικονομίας μας και του πρωτογενούς τομέα, αλλά δεν διδάσκεται πουθενά αυτόνομα σε όλο το εύρος της. Η Σπάρτη είναι η ιδανικότερη επιλογή για ένα Πανεπιστημιακό Ερευνητικό Ινστιτούτο Ελαιοκομίας. Συνδυάζει μοναδικά την παγκόσμια ιστορική κληρονομιά, τη βαθιά παράδοση, την κορυφαία παραγωγική δυναμική και τις υφιστάμενες υποδομές.

«Ε.Κ.»: Τι έχει γίνει από το 2023 μέχρι σήμερα, αν υπήρξαν υποστηρικτές και τι απαιτείται για να περάσει η πρόταση από το στάδιο της διεκδίκησης στην υλοποίηση; 

Γ. Σ.: Από το 2023 τα βήματα υπήρξαν μικρά, παρά τη μεγάλη πανελλαδική αποδοχή από τον κόσμο της ελαιοκομίας. Στους έμπρακτους υποστηρικτές συγκαταλέγονται το Επιμελητήριο Λακωνίας και ο πρόεδρός του κ. Γιάννης Παναρίτης, η ΓΣΕΒΕΕ και ο πρόεδρός της κ. Γιώργος Καββαθάς, καθώς και διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί από πανεπιστήμια των ΗΠΑ (Harvard, Yale) και της Ελλάδας (ΕΚΠΑ, ΔΙΠΑΕ, ΠΑΔΑ). 

Σημείο καμπής αποτελεί η επιστημονική μελέτη του ΙΜΕ της ΓΣΕΒΕΕ και του Επιμελητηρίου Λακωνίας (Ιούλιος 2026). Η μελέτη, διάρκειας 1,5 έτους περίπου, αποδεικνύει ότι η δομή αυτή μπορεί να προσφέρει έως 13,7 εκατ. ευρώ ετησίως στην τοπική οικονομία της Λακωνίας και έως 21,7 εκατ. ευρώ συνολικά στην Περιφέρεια Πελοποννήσου. 

Σπουδαία ευκαιρία για τη συντονισμένη διεκδίκηση είναι η ανοιχτή παρουσίαση της μελέτης τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, στο Αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στη Σπάρτη, όπου αναμένεται να δώσουν και να δηλώσουν το παρών τους, όλοι οι θεσμικοί φορείς της Λακωνίας και της Σπάρτης, καθώς και πανεπιστημιακοί. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για τον κόσμο.

«Ε.Κ»: Τι ακριβώς οραματίζεστε; Μιλάμε για μια καθαρά πανεπιστημιακή Σχολή, για ένα πανεπιστημιακό ερευνητικό ινστιτούτο ή για έναν ευρύτερο εκπαιδευτικό και ερευνητικό φορέα; Ποιο θα ήταν, κατά τη γνώμη σας, το αντικείμενο και η αποστολή του;

Γ. Σ.: Οραματίζομαι ένα Πανεπιστημιακό Ερευνητικό Ινστιτούτο Ελαιοκομίας που θα παρέχει μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές, αλλά και προγράμματα διά βίου μάθησης για παραγωγούς, στελέχη συνεταιρισμών, τυποποιητές και εξαγωγείς. 

Στόχος είναι να οδηγήσουμε την ελληνική ελαιοκομία στο «άλμα» που χρειάζεται απέναντι στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, δημιουργώντας τον «Έλληνα Ελαιοκόμο του αύριο» που θα προσεγγίζει το αντικείμενο επιστημονικά και όχι απλώς εμπειρικά. 

Αυτό το ευρύτερο ίδρυμα θα μας βγάλει από το μοντέλο της εσωστρέφειας, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας στην περιφέρεια, μετατρέποντας το μέλλον των νέων από παραδοσιακά «αγροτικό» σε επιστημονικό, επιχειρηματικό και διεθνές. 

«Ε.Κ.»: Η κλιματική αλλαγή, το κόστος παραγωγής και ο διεθνής ανταγωνισμός δημιουργούν νέες προκλήσεις για τους ελαιοπαραγωγούς. Θα μπορούσε ένα τέτοιο εκπαιδευτικό ίδρυμα στη Σπάρτη να λειτουργήσει ως κέντρο έρευνας και πρακτικών λύσεων για αυτά τα ζητήματα; 

Γ. Σ.: Ναι, με απόλυτη βεβαιότητα. Η Σπάρτη και η Λακωνία διαθέτουν έναν από τους πιο ιστορικούς ελαιώνες, με μεγάλη ποικιλομορφία υψομέτρων, εδαφών και ποικιλιών ελιάς. Ένα τέτοιο υψηλού επιπέδου ίδρυμα μπορεί να δώσει άμεσες απαντήσεις στις σύγχρονες προκλήσεις μέσω συγκεκριμένων επιστημονικών αξόνων. 

Στοχεύουμε στην έρευνα ποικιλιών ανθεκτικών στην κλιματική κρίση, στην ανάδειξη των γηγενών ποικιλιών, στη διαχείριση των υδάτινων πόρων και στην εισαγωγή της ευφυούς ελαιοκαλλιέργειας. Παράλληλα, μέσω της επιστημονικής εξειδίκευσης και της καινοτομίας, μπορούμε να μειώσουμε το κόστος παραγωγής και να πιστοποιήσουμε την υψηλή ποιότητα με τα σπουδαία βιολειτουργικά συστατικά, που αποτελούν μονόδρομο για το μέλλον. 

Μεγάλο πεδίο έρευνας αποτελεί και η αξιοποίηση των υποπροϊόντων της ελαιοκομίας, καθώς οι αγορές ζητούν πλέον προϊόντα με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Τέλος, το ίδρυμα θα εκπαιδεύει στο ελαιοκομικό branding, το marketing, το tasting και τις εξαγωγικές πρακτικές, αναδεικνύοντας διεθνώς τα εθνικά μας προϊόντα.

«Ε.Κ.»: Έχετε αναφερθεί στο ενδεχόμενο συνεργασιών με σημαντικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα του εξωτερικού. Πώς θα μπορούσε να αποκτήσει η πρωτοβουλία διεθνή χαρακτήρα και ποιον ρόλο θα μπορούσαν να παίξουν Αμερικανικά πανεπιστήμια; 

Γ. Σ.: Η πρωτοβουλία μπορεί να αποκτήσει διεθνή χαρακτήρα μέσα από τη στρατηγική δικτύωση, τη συνδιοργάνωση ερευνητικών προγραμμάτων και την ενσωμάτωση διεθνών προτύπων. Τα αμερικανικά πανεπιστήμια μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες για τη μεταφορά τεχνογνωσίας, καινοτομίας και πόρων. 

Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται ένα πλέγμα δράσεων, όπως κοινά προγράμματα σπουδών (συνδιοργάνωση μεταπτυχιακών/διδακτορικών) και συμπράξεις σε ερευνητικά προγράμματα αιχμής. Προβλέπονται επίσης ανταλλαγές φοιτητών, υποψήφιων διδακτόρων και καθηγητών, καθώς και η προσέλκυση ξένων ερευνητών μέσω υποτροφιών. Επιπλέον, οι συμμαχίες αυτές θα προωθήσουν τη διοργάνωση διεθνών συνεδρίων στη Σπάρτη, θέτοντας το Επιστημονικό Ερευνητικό Ίδρυμα Ελαιοκομίας με έδρα τη Σπάρτη στο επίκεντρο των παγκόσμιων επιστημονικών εξελίξεων.

«Ε.Κ.»: Η Λακωνία έχει μια ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην ελληνική Ομογένεια και ειδικότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πώς θα μπορούσαν οι Λάκωνες της Αμερικής να συνδεθούν με αυτή την προσπάθεια και να συμβάλουν στην εξωστρέφεια ενός Πανεπιστημιακού Ερευνητικού Ινστιτούτου Ελαιοκομίας; 

Γ. Σ.: Οι Λάκωνες της Αμερικής μπορούν να γίνουν οι ισχυρότεροι «πρεσβευτές» του Ιδρύματος, συνδέοντας την παραγωγή της Σπάρτης απευθείας με τη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου. Διαθέτοντας οικονομική ισχύ και δικτύωση, η ομογένεια μπορεί να ενισχύσει την εξωστρέφεια του Ινστιτούτου μέσω: 

Θέσπισης υποτροφιών από τους Λακωνικούς συλλόγους των ΗΠΑ για Αμερικανούς ή ομογενείς που θέλουν να σπουδάσουν στη Σπάρτη, αλλά και για αριστούχους Λάκωνες και Σπαρτιάτες που επιθυμούν μεταπτυχιακές σπουδές στις ΗΠΑ. 

Με στοχευμένες δωρεές για τη χρηματοδότηση σύγχρονου εργαστηριακού εξοπλισμού και με το σχεδιασμό βραχυπρόθεσμων εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τη νέα γενιά Ελληνοαμερικανών, οι οποίοι θα επισκέπτονται τη Λακωνία για να διδαχθούν σύγχρονες τεχνικές ελαιοκαλλιέργειας, ερχόμενοι σε επαφή με τις ρίζες τους.

«Ε.Κ.»: Θα μπορούσε η Ομογένεια να λειτουργήσει ως γέφυρα για την προώθηση του ελληνικού ελαιόλαδου και των ελιών στην αμερικανική αγορά; 

Γ. Σ.: Με απόλυτη βεβαιότητα. Η ελληνική Ομογένεια μπορεί να λειτουργήσει καθοριστικά ως γέφυρα εμπιστοσύνης και διανομής στην αμερικανική αγορά. Οι ομογενείς γνωρίζουν άριστα και εμπιστεύονται την αυθεντική ελληνική γεύση, διατηρώντας διαχρονικούς δεσμούς με τις περιοχές καταγωγής τους.

Τάσσος Κυριακίδης: Η Σπάρτη μπορεί να γίνει ένα ζωντανό διεθνές εργαστήριο

Τη διεθνή εκπαιδευτική διάσταση της πρωτοβουλίας αναδεικνύει ο Τάσσος Κυριακίδης, PhD, επίκουρος καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Γέιλ. 

Ο κ. Κυριακίδης γνωρίζει και υποστηρίζει την πρόταση του Γιώργου Σακελλαρόπουλου από τις αρχές του 2023, έχοντας συνεργαστεί μαζί του σε εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες τα τελευταία οκτώ χρόνια. 

Η συμμετοχή αμερικανικών πανεπιστημίων αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, μια σημαντική προοπτική, καθώς θα μπορούσε να συνδέσει την ακαδημαϊκή εκπαίδευση με την πρακτική εμπειρία στους ελαιώνες και τα ελαιοτριβεία της Λακωνίας. Όπως χαρακτηριστικά λέει «η Σπάρτη μπορεί να γίνει ένα ζωντανό διεθνές εργαστήριο, συνδέοντας τη γη και την ιστορία με τη σύγχρονη αγροτική ζωή».

Απόστολος Κυριτσάκης: Κόμβος γνώσης, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας

Στην επιστημονική και επιχειρηματική διάσταση του εγχειρήματος επικεντρώνεται ο Δρ Απόστολος Κυριτσάκης, ομότιμος καθηγητής του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, υπότροφος Fulbright, AOCS Fellow και πρόεδρος του Διεθνούς Παρατηρητηρίου Οξειδωτικού Στρες. 

Ο κ. Κυριτσάκης γνωρίζει τον Γιώργο Σακελλαρόπουλο εδώ και 35 χρόνια, από τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα. Όπως αναφέρει, ως καθηγητής Ελαιόλαδου και Λιπαρών Υλών στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος είχε διακρίνει εξαρχής το όραμα και τους στόχους του για προϊόντα υψηλής ποιότητας, κάτι που, όπως σημειώνει, επιβεβαιώνεται σήμερα από τα σχεδόν 1.500 διεθνή βραβεία του. 

Ο ίδιος δηλώνει ότι στηρίζει θερμά την πρωτοβουλία για τη δημιουργία Πανεπιστημιακού Ιδρύματος Ελαιοκομίας στη Σπάρτη, θεωρώντας ότι «θα αποτελέσει κόμβο γνώσης, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας».

Βασίλης Κουτσίλας, ekirikas.com