Δεν πρέπει, όμως, να δημιουργούμε την ψευδαίσθηση ότι μία ή δύο βραδιές αυξημένης κίνησης μπορούν να αλλάξουν την πραγματική πορεία μιας πόλης που αντιμετωπίζει προβλήματα ολόκληρο τον χρόνο.

Η επιτυχία μιας «Λευκής Νύχτας» δεν μπορεί να μετριέται μόνο από το πόσος κόσμος βγήκε στους δρόμους. Όταν οι έμποροι αναγκάζονται να πουλήσουν στη μισή τιμή, πολλές φορές ακόμη και κοντά στο κόστος, απλώς για να δημιουργήσουν κίνηση και να αποκτήσουν λίγη ρευστότητα, ο μεγάλος τζίρος δεν σημαίνει απαραίτητα και κέρδος. Μπορεί η πόλη να γέμισε κόσμο και να διασκεδάσαμε, αλλά στο τέλος το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα για τον έμπορο μπορεί να είναι ακόμη και αρνητικό. Μιλάμε για μία βραδιά με πολύ κόσμο και πανηγυρίζουμε σαν να λύθηκε το πρόβλημα της πόλης. Ας κάνουμε, όμως, μια βόλτα στην Καλαμάτα, στο Γύθειο και σε άλλες πόλεις της περιοχής, για να δούμε τι κίνηση έχουν καθημερινά στη διάρκεια του χρόνου. Τότε ίσως καταλάβουμε καλύτερα πόσο πίσω έχουμε μείνει και πόσο λάθος είναι να στηρίζουμε την εικόνα της ανάπτυξης σε μία ή δύο έκτακτες βραδιές, αντί σε μια πόλη που πρέπει να έχει ζωή καθημερινά.

Η πόλη δεν χρειάζεται μόνο πρόσκαιρες ενέσεις. Χρειάζεται μόνιμη προοπτική. Η πραγματική Λευκή Νύχτα δεν είναι μία βραδιά με μουσική, φωτισμένα καταστήματα και κόσμο στους δρόμους. Είναι μια πόλη που έχει ζωή, επισκέπτες, οικονομική δραστηριότητα και λόγο ύπαρξης κάθε ημέρα του χρόνου.

Είναι απολύτως θεμιτό ο πρόεδρος και οι εκπρόσωποι του Εμπορικού Συλλόγου να καλούν τους πολίτες να στηρίζουν τα καταστήματα της πόλης τους. Και οι πολίτες, στο μέτρο των οικονομικών τους δυνατοτήτων, είναι σωστό να προτιμούν την τοπική αγορά. Δεν μπορούμε, όμως, να ζητούμε συνεχώς από τους ίδιους ανθρώπους να σηκώνουν μόνοι τους όλο το βάρος της επιβίωσης των επιχειρήσεων. Όταν το εισόδημα μιας τοπικής κοινωνίας είναι περιορισμένο, δεν αρκεί να επαναλαμβάνουμε ότι οι πολίτες πρέπει να ψωνίζουν περισσότερο. Πολλοί θα ήθελαν να στηρίξουν περισσότερο τα καταστήματα της πόλης τους, αλλά απλώς δεν μπορούν.

Άρα, αντί να παρακαλάμε συνεχώς τους ίδιους ανθρώπους να καταναλώσουν περισσότερο, μήπως πρέπει να κοιτάξουμε και προς μια άλλη κατεύθυνση; Να φέρουμε νέο κόσμο στην πόλη. Να αυξήσουμε τον τουρισμό. Να δημιουργήσουμε πραγματικούς λόγους για να έρχεται κάποιος στη Σπάρτη, να μένει, να τρώει, να ψωνίζει, να επισκέπτεται και να επιστρέφει. Η αγορά χρειάζεται πελάτες. Η πόλη χρειάζεται επισκέπτες. Και όταν έρχεται νέος κόσμος, δεν ωφελείται μόνο ένα κατάστημα. Κινούνται τα εμπορικά καταστήματα, η εστίαση, τα ξενοδοχεία, τα καφέ, οι υπηρεσίες και ολόκληρη η τοπική οικονομία. Τότε η στήριξη της αγοράς παύει να είναι μια συνεχής παράκληση και γίνεται πραγματική οικονομική δραστηριότητα.

Ιδιαίτερη συζήτηση πρέπει να γίνει και για το ύψος των δαπανών που απαιτούνται για τη «Λευκή Νύχτα» και την «Ανοιχτή Πόλη». Όταν διατίθενται σημαντικά ποσά για εκδηλώσεις που διαρκούν λίγες μόνο ώρες, είναι εύλογο οι πολίτες να ζητούν να γνωρίζουν αν το οικονομικό και αναπτυξιακό αποτέλεσμα είναι ανάλογο με το κόστος. Σε μια πόλη που στερείται βασικών έργων, μόνιμων υποδομών και ουσιαστικών αναπτυξιακών παρεμβάσεων, δεν μπορεί κάθε μεγάλη δαπάνη να δικαιολογείται μόνο από την εικόνα μιας γεμάτης πλατείας για μία βραδιά.

Ο Δήμος και ο Εμπορικός Σύλλογος οφείλουν να σταθμίζουν προσεκτικά το κόστος και την πραγματική ανταπόδοση κάθε δράσης. Και αν, βέβαια, πίσω από αυτές τις υψηλές δαπάνες υπάρχει ένας ευρύτερος σχεδιασμός, ένας μεγαλύτερος στόχος και μια προοπτική που οι αρμόδιοι μπορούν να διακρίνουν καλύτερα από τον απλό πολίτη, τότε καλό θα ήταν αυτός ο σχεδιασμός να εξηγηθεί καθαρά. Γιατί όταν τα ποσά είναι μεγάλα και το ορατό αποτέλεσμα περιορίζεται σε λίγες ώρες, οι απορίες γεννιούνται εύλογα. Η διαφάνεια, η αναλυτική ενημέρωση και η καθαρή αιτιολόγηση κάθε δαπάνης είναι ο καλύτερος τρόπος να μην αφήνεται χώρος ούτε για σκιές ούτε για παρερμηνείες. Και κυρίως, πρέπει να εξετάζεται αν μέρος αυτών των χρημάτων θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε μόνιμες εγκαταστάσεις, σε έργα αισθητικής και λειτουργικής αναβάθμισης, σε φωτισμούς, μνημεία και υποδομές που θα παραμένουν στην πόλη και θα αποδίδουν όφελος για πολλά χρόνια.

Υπάρχει, όμως, και ένα ακόμη ζήτημα που αξίζει να συζητηθεί, έστω και με λίγο χιούμορ. Φέρνουμε ένα γνωστό όνομα από την Αθήνα, με ένα ιδιαίτερα υψηλό τίμημα, για να τραγουδήσει λίγες ώρες στη Σπάρτη. Θα έρθει, θα τραγουδήσει, θα πληρωθεί και την επόμενη ημέρα θα επιστρέψει στην Αθήνα μαζί με την αμοιβή της.  “Τα τσέπωσε και μην την ξαναείδατε την Josephine- Ζόζεφιν” Ωραία η βραδιά, ωραία η μουσική, αλλά από πλευράς τοπικής οικονομίας τι ακριβώς μένει πίσω; Μήπως θα είχε περισσότερο νόημα ένα μέρος αυτών των χρημάτων να δίνεται σε νέα παιδιά και καλλιτέχνες του τόπου μας; Σε ανθρώπους που ζουν εδώ, δημιουργούν εδώ και καταναλώνουν εδώ;

Γιατί τα χρήματα που δίνονται σε έναν ντόπιο καλλιτέχνη έχουν πολλές πιθανότητες να επιστρέψουν ξανά στην αγορά της πόλης. Στο καφέ, στο κατάστημα, στο εστιατόριο, στην καθημερινότητα της Σπάρτης. Ο ξένος καλλιτέχνης θα μας αφήσει μια όμορφη βραδιά. Ο ντόπιος μπορεί να μας αφήσει και μια όμορφη βραδιά και τα χρήματα μέσα στην πόλη.

Και εδώ υπάρχει μια μικρή αντίφαση. Ζητάμε από τους πολίτες να ψωνίζουν τοπικά. Ζητάμε από τους επαγγελματίες να στηρίζουν την τοπική αγορά. Μήπως, λοιπόν, το ίδιο πρέπει να κάνουν και οι φορείς όταν επιλέγουν πού θα διαθέσουν τα χρήματα; Γιατί στήριξη της τοπικής αγοράς δεν σημαίνει μόνο να λέμε στον πολίτη «ψώνισε από εδώ». Σημαίνει και οι ίδιοι οι θεσμοί, ΠΡΩΤΑ ΠΡΕΠΕΙ, ΝΑ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΤΟΠΙΚΑ.

Και ένα απλό ερώτημα. Η κάθε χρόνο επιλογή γνωστών καλλιτεχνών από την Αθήνα υπηρετεί πράγματι κάποιον αναπτυξιακό στόχο για την πόλη ή περισσότερο την προβολή των διοργανωτών; Ποιος θυμάται τι ουσιαστικό άφησαν οι αντίστοιχες εκδηλώσεις των προηγούμενων ετών; Η βραδιά πέρασε, οι αμοιβές καταβλήθηκαν και η πόλη επέστρεψε στην ίδια πραγματικότητα. Αν υπάρχει πραγματική και μετρήσιμη ανταπόδοση, ο Εμπορικός Σύλλογος και οι αρμόδιοι ας την παρουσιάσουν στους πολίτες, όχι με αόριστα λόγια, αλλά με συγκεκριμένα στοιχεία, αριθμούς και λογαριασμούς.

Οι εκδηλώσεις έχουν τη θέση τους. Προσφέρουν χαρά, ψυχαγωγία και οικονομική κίνηση. Δεν μπορούν, όμως, να αποτελούν από μόνες τους τον αναπτυξιακό σχεδιασμό μιας πόλης με την ιστορία και το παγκόσμιο όνομα της Σπάρτης. Μια εκδήλωση γεμίζει μια πλατεία για λίγες ώρες. Ένα μεγάλο έργο μπορεί να δώσει ζωή σε μια ολόκληρη πόλη για δεκαετίες. Οι εκδηλώσεις δίνουν κίνηση, τα μνημεία δίνουν ταυτότητα. Οι γιορτές δημιουργούν στιγμές, τα μεγάλα έργα δημιουργούν προοπτική. Η πραγματική προοπτική της Σπάρτης δεν βρίσκεται σε μία νύχτα αυξημένης κίνησης, αλλά σε μια πόλη ζωντανή κάθε ημέρα και κάθε εποχή. Γιατί η πραγματική Λευκή Νύχτα είναι μια Σπάρτη που λάμπει όλον τον χρόνο.

Η ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΑΡΧΙΖΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΔΗΜΟ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΖΗΤΑΣ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΓΟΡΑ, ΟΤΑΝ ΕΣΥ ΨΩΝΙΖΕΙΣ ΑΛΛΟΥ

Εύκολα λέγονται τα συγχαρητήρια. Οι δύσκολες αλήθειες, όμως, χρειάζονται θάρρος. Η αλήθεια δεν είναι πάντα ευχάριστη, είναι όμως περισσότερο χρήσιμη από μια βολική σιωπή. Γιατί αυτό που χρειάζεται ο τόπος μας δεν είναι ούτε μόνιμη κριτική, ούτε εύκολα συγχαρητήρια, ούτε σιωπή. Χρειάζεται καθαρό λόγο, θάρρος και αλήθεια.

Με το θάρρος της γνώμης από τον Βασίλη Λαδά
Πολίτης της Σπάρτης