Το βιβλίο αυτό έρχεται να ρίξει άπλετο φως σε μια ταραγμένη περίοδο της ελληνοκυπριακής Ιστορίας, η οποία χαρακτηρίζεται από την κατοχή της Μεγαλονήσου από τους Άγγλους αποικιοκράτες και το αυταρχικό ανελεύθερο καθεστώς που είχαν εγκαθιδρύσει στην Κύπρο για να ελέγχουν τον ελληνικό πληθυσμό και να αποτρέπουν κάθε προσπάθεια οργανωμένης εξέγερσής του.

Ο Κώστας Μπρούσαλης ξεκινάει από την εποχή της βενιζελοκρατίας και του εθνικού διχασμού για να φτάσει στο κορυφαίο δημοψήφισμα του 1950 κατά το οποίο οι Έλληνες Κύπριοι με συντριπτική πλειοψηφία ζήτησαν την ένωση της νήσου με τη μητέρα Ελλάδα, αλλά η τότε συντηρητική κυβέρνηση αρνήθηκε να παραλάβει τους τόμους με τις υπογραφές των Ελληνοκυπρίων για να μην έλθει σε σύγκρουση με τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ!

Το βιβλίο δεν περιορίζεται μόνο στις προσπάθειες των Ελληνοκυπρίων με σημαία την Ένωση, αλλά και στη δομή της κυπριακής κοινωνίας, στην καθοριστική εξάρτηση της κυπριακής ελίτ με τον Άγγλο κυβερνήτη και στα πολλά σοβαρά προβλήματα που αντιμετώπιζε ο κυπριακός λαός. Κι αυτό γιατί η κατάσταση αυτή διαμορφώνει τις συνθήκες για την εμφάνιση των πολιτικών-κομματικών δυνάμεων της Αριστεράς – κυρίως του ΑΚΕΛ -   , που συσχετίζονται και με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα, όπου οι προοδευτικές πατριωτικές δυνάμεις, αφού πολέμησαν σθεναρά τις κατοχικές δυνάμεις βρέθηκαν σε δυσμενή θέση μετά από τα δόλια παιχνίδια των Άγγλων επικυρίαρχων, τα οποία οδήγησαν στον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο με σοβαρό αντίκτυπο στην Κύπρο και τον εθνικό αγώνα των Κυπρίων για την Ένωση.

Με κριτικό μάτι και πληθώρα στοιχείων ο Κώστας Μπρούσαλης απομυθοποιεί την συντηρητική παράταξη και τους δήθεν εθνικούς της αγώνες, αφού τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κύπρο οι συντηρητικοί νοιάζονταν περισσότερο για τις καλές σχέσεις τους με την Αγγλία και λιγότερο για την επιζητούμενη ένωση. Το πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι οι δήθεν απάτριδες της ελληνοκυπριακής Αριστεράς όχι μόνο πρόβαλλαν το αίτημα της ένωσης, αλλά αποδείχτηκαν κι ευέλικτοι διεκδικητές προς την Αγγλία βάζοντας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και την πρόταση για την αυτοκυβέρνηση της νήσου κάτι που ιστορικά δικαιώθηκε.

Μια άλλη διαφωτιστική πλευρά του βιβλίου είναι η παρουσίαση του τρόπου που οι Τουρκοκύπριοι αντιμετώπισαν το ελληνοκυπριακό αίτημα για ένωση,  με την ύπουλη υποδαύλιση του τουρκικού εθνικισμού από τους Άγγλους, που υπονόμευσε τις προσπάθειες της κυπριακής Αριστεράς για τη συμπαράταξη των δύο μεγάλων κοινοτήτων του νησιού. Στο κεφάλαιο αυτό ο Κώστας Μπρούσαλης αποκαλύπτει με ιστορικά στοιχεία τη διαμόρφωση της τουρκικής πολιτικής, που έφερε σταδιακά την αποξένωση των δύο κοινοτήτων, τις μεταξύ τους εχθροπραξίες και το διχαστικό κλίμα που οδήγησε στην τουρκική εισβολή του 1974 και την κατοχή μεγάλου μέρους της Κύπρου.

Τα λάθη της μητέρας Ελλάδας και της Κύπρου λειτούργησαν αυτοκτονικά για την εθνική υπόθεση. Αυτά συνέβησαν εξαιτίας του ακραίου πολιτικού διχασμού με τον οποίο η νικήτρια συντηρητική πλευρά του ελληνικού Εμφυλίου επένδυσε στην κατασυκοφάντηση της Αριστεράς, αδιαφορώντας για τη ζημιά που προκαλούσε στο εθνικό ζήτημα με την πλήρη ταύτισή της με τους ξένους κατακτητές.

Το βιβλίο ασχολείται ακροθιγώς με τα συμβάντα της Επταετίας των συνταγματαρχών, που απέσυραν την πάνοπλη μεραρχία, την οποία  είχε αποστείλει η κυβέρνηση της Ε.Κ. του Γεωργίου Παπανδρέου και την υπονόμευση του Προέδρου Μακαρίου. Δυστυχώς ήταν τόση η διάβρωση ανάμεσα στους «υπερπατριώτες» της χούντας των Αθηνών, ώστε όταν έγινε η τουρκική εισβολή και δόθηκε από τον τότε πρωθυπουργό Αδαμάντιο Ανδρουτσόπουλο – προς τιμήν του – η εντολή για την αποστολή ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων προς υπεράσπιση της Κύπρου, οι αρμόδιοι αρχηγοί απευθύνθηκαν κρυφίως στον Αμερικανό πρέσβη των Αθηνών και όταν αυτός τους διέταξε να μη συμμορφωθούν στις διαταγές της κυβέρνησής τους, αυτοί απειθάρχησαν στην πρωθυπουργική εντολή άφησαν το νησί ανυπεράσπιστο.

Το βιβλίο του Κώστα Μπρούσαλη είναι ένα διδακτικό εγχειρίδιο ιστορίας, ένα υγιές μάθημα πατριωτισμού που διαλύει τις ψευδαισθήσεις περί ένωσης, που καλλιέργησαν για πολιτικούς λόγους οι συντηρητικοί, πέφτοντας στην παγίδα της Τουρκίας που εξαρχής μιλούσε για δύο χωριστά κράτη αναλογικά με τον πληθυσμό κάθε κοινότητας!

Φίλε Κώστα, δέξου τα ειλικρινή μου συγχαρητήρια για το νέο σου συγγραφικό πόνημα και την ευχή το  βιβλίο σου να είναι καλοτάξιδο και να μπει σε κάθε ελληνικό σπίτι, ιδίως στων πολιτικών μας που μετά από τόσα χρόνια τραγικών εμπειριών στην Κύπρο, βαυκαλίζονται για «ήρεμα νερά» με τους επιθετικούς Τούρκους γείτονές μας, που διαπνέονται από τον μεγαλοϊδεατισμό της  πάλαι ποτέ οθωμανικής αυτοκρατορίας!

Γιάννης Μητράκος