Πρόκειται για ένα έργο ζωής της Μοναστικής Αδελφότητας της Παντάνασσας, η οποία, παράλληλα με τα πνευματικά της καθήκοντα και την ιερή υποχρέωση, που εθελοντικά έχει αναλάβει, να κρατά ζωντανή την έπαλξη της Παντάνασσας αλλά και της Καστροπολιτείας, εμπνεύσθηκε (Θεία Προνοία και Χάριτι), εδώ και χρόνια, να δημιουργήσει μια σειρά Βυζαντινών Ενδυμασιών, από εκείνες που φορούσαν ο Παλαιολόγος, η Βασίλισσα, οι Άρχοντες, οι Αρχόντισσες και οι άλλοι Προύχοντες του Μυστρά.

Χωρίς καμιά προηγούμενη εμπειρία, οι Μοναχές Αγνή και Ελισάβετ, εμπνεόμενες από την βαθιά αγάπη τους για τον Μυστρά και καθοδηγούμενες από τα χαρίσματα του Θεού και της Παναγίας προς αυτές, με την ηθική συμπαράσταση και ευλογία της Γερόντισσάς τους, Ηγουμένης Αβερκίας, που ενίοτε γινόταν και πρακτική βοήθεια, και με την αέναη και παντοειδή υποστήριξη της Γερόντισσας Ακακίας, κατάφεραν να δημιουργήσουν μια μεγάλη, μοναδική και θαυμαστή συλλογή Βυζαντινών Ενδυμασιών, που, βλέποντάς τες, αδυνατείς να πιστέψεις πως τέτοιο τεράστιο σε μέγεθος, ποιότητα, αρτιότητα και πιστότητα περίτεχνο έργο έχει βγει από χέρια ανθρώπων.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι στολές αυτές ΔΕΝ αποτελούν μιαν ελεύθερη και συμβατική σύγχρονη απόδοση των στολών του βυζαντινού παρελθόντος. Πριν από τη δημιουργία της κάθε φορεσιάς είχε προηγηθεί εξαντλητική έρευνα και τεκμηρίωση από τις πηγές,  ώστε η κάθε μια στολή να είναι ένα καθ’ όλα πιστό αντίγραφο των στολών εκείνων που φορέθηκαν στον Μυστρά στα χρόνια της Ακμής και της Δόξας του.

Ώρες, μέρες, νύχτες, μήνες, χρόνια … εξαντλητικής, επίμονης κι επίπονης εργασίας (πάντα με το χέρι), ψυχικές, πνευματικές, σωματικές αλλά και υλικές θυσίες, χωρίς καμιά έξωθεν οικονομική βοήθεια, ένα βαθύ όραμα εικαστικής-πνευματικής δημιουργίας και προσφοράς, μαζί και μια προσωπική κατάθεση ψυχής, οδήγησαν τις Μοναχές της Παντάνασσας στη δημιουργία ενός μοναδικού και υποδειγματικού συνόλου Βυζαντινών Ενδυμασιών, που «κρύβονταν» υπομονετικά στα ενδότερα της Μονής, καρτερώντας τη δικαίωση των οραμάτων, των κόπων και των θυσιών.

Και ήρθε η στιγμή που ο δρόμος της δημιουργίας των Βυζαντινών Ενδυμασιών της Παντάνασσας συναντήθηκε με εκείνον της ολοκλήρωσης ανακαίνισης των Παλατιών, με τελικό αποτέλεσμα να βρεθούν οι φορεσιές αυτές στον φυσικό τους χώρο, μετατρέποντας την εντυπωσιακά και υποδειγματικά ανακαινισμένη Αίθουσα του Θρόνου σε έναν βιωματικό εκθεσιακό χώρο, μέσα από μια ευρηματική θεματική παρουσίαση των στολών.

Μπαίνοντας κανείς στην Αίθουσα του Θρόνου και αντικρίζοντας τις Βυζαντινές Φορεσιές τοποθετημένες με γνώση, φροντίδα και ευρηματικότητα μέσα στον χώρο νιώθει δέος, η Ιστορία γίνεται βίωμα και η κάθε στολή τον παρασύρει σε ένα γοητευτικό και συγκινητικό ταξίδι στο ένδοξο παρελθόν, στον Πολιτισμό, την Τέχνη και την Αισθητική, συνδέοντας το Παρόν με το Παρελθόν, μετατρέποντας τον εσωτερικό κόσμο των επισκεπτών σε Φως.

Για όσα χρόνια και αιώνες θα ζήσουν στο Μέλλον, τα Παλάτια και ο Βυζαντινός Μυστράς, οι ψυχές του Παλαιολόγου, της Βασίλισσας και των Αρχόντων της Καστροπολιτείας, θα ζωντανεύουν τις φορεσιές της Αίθουσας του Θρόνου, θα διηγούνται την Ιστορία του δοξασμένου τούτου τόπου και θα μνημονεύουν για πάντα την ταπεινή Μοναστική Αδελφότητα της Παντάνασσας, την Ηγουμένη Αβερκία, τη Γερόντισσα Ακακία και τις Αδελφές Αγνή και Ελισάβετ, που χάρισαν τούτη την ακριβή και φωτοβόλα προίκα στον Μυστρά, μια προίκα που βγάζει το Βυζάντιο από τα Μουσεία και το μετατρέπει, σε ζωογόνο Εθνικό και Ορθόδοξο Φως, για να φωτίσει τους σκοτεινούς μας δρόμους του Σήμερα και του Αύριο.

«Τὸ Βυζάντιο εἶναι ὅπως «ἡ Ἱερουσαλὴμ καὶ ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἡ ἐντὸς ἡμῶν κεκρυμμένη. Αὐτὴ ἡ χώρα νεφέλη ἐστὶ τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, εἰς ἣν μόνον οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ εἰσελεύσονται τοῦ θεάσασθαι τὸ πρόσωπον τοῦ Δεσπότου καὶ καταυγασθῆναι τοὺς νόας αὐτῶν διὰ τῆς ἀκτῖνος καὶ λαμπηδόνος τοῦ φωτὸς Αὐτοῦ».

Σπάρτη 25-5-2026
Βαγγέλης Μητράκος

ΥΓ: Γνωρίζω πως το άρθρο αυτό θα «προσκρούσει» στην Ταπείνωση και την Ταπεινοφροσύνη της Μοναστικής Αδελφότητας της Παντάνασσας, όμως κι εμείς οι κοσμικοί οφείλουμε να είμαστε ευγνώμονες σε όσους μας προσφέρουν ανυστερόβουλα και επίσης οφείλουμε να τηρούμε το Ευαγγελικό: «ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι…»