Η ανάδειξη της αρχαίας ιστορίας και του πολιτισμού της Σπάρτης δεν αφορά μόνο την πόλη. Δημιουργεί έναν ισχυρό πόλο έλξης που απλώνει τα οφέλη του σε ολόκληρη τη Λακωνία και φυσικά στους όμορους νομούς, την Αρκαδία και τη Μεσσηνία, μέσα από διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές εμπειρίες.

Αν η Σπάρτη αναδείξει οργανωμένα την αρχαία ιστορία και τον πολιτισμό της, το όφελος δεν θα περιοριστεί μόνο στα όριά της. Θα λειτουργήσει ως ισχυρός πυρήνας έλξης, δίνοντας ουσιαστική ώθηση σε ολόκληρη τη Λακωνία. Κάθε περιοχή θα βρει τον δικό της τρόπο να ωφεληθεί, μέσα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.

Παράλληλα, η δυναμική αυτή θα απλωθεί φυσικά και στους όμορους νομούς, την Αρκαδία και τη Μεσσηνία. Ο κάθε νομός διαθέτει διαφορετική ταυτότητα, διαφορετικό αφήγημα και διαφορετικούς λόγους επίσκεψης. Αυτή η ποικιλία δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά. Δημιουργεί  ένα ενιαίο, ισχυρό σύνολο εμπειριών που παρατείνει την παραμονή του επισκέπτη στην ευρύτερη περιοχή.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και κάτι ακόμη. Οι εκατομμύρια επισκέπτες που φτάνουν κάθε χρόνο στην Αθήνα, που επισκέπτονται την Ακρόπολη και τα μουσεία της, δεν θα περιορίζονται πια μόνο εκεί. Θα θέλουν να γνωρίσουν και τη μεγάλη ανταγωνίστρια πόλη της αρχαιότητας. Τη Σπάρτη. Θα θελήσουν να δουν πώς προβάλλεται η ιστορία της, πώς ζωντανεύει ο πολιτισμός της, τι εμπειρίες προσφέρει σήμερα. Και τότε θα δημιουργηθεί μια φυσική ροή ανθρώπων, από τη μία πρωταγωνίστρια της αρχαιότητας στην άλλη. Αν αυτό επιτευχθεί σωστά, ο αριθμός των επισκεπτών θα είναι πραγματικά αμέτρητος.

Με την υλοποίηση όλων αυτών, και άλλων που ακολουθούν, η επίσκεψη στη Σπάρτη δεν θα μπορεί πλέον να χωρέσει σε μία μόνο ημέρα. Ο επισκέπτης δεν θα έρχεται για λίγες ώρες και θα φεύγει. Δεν θα προλαβαίνει. Θα χρειάζεται χρόνο. Ένα βράδυ, δύο βράδια, ίσως και περισσότερα. Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο ζητούμενο για την πόλη. Η διανυκτέρευση. Όταν ο τουρισμός μένει, τότε ο τόπος αρχίζει πραγματικά να ζει.

Σε αυτή τη συνθήκη, τα καταλύματα, η εστίαση, τα καταστήματα και κάθε μορφή επαγγελματικής δραστηριότητας αποκτούν σταθερή κίνηση και προοπτική. Η Σπάρτη παύει να είναι πόλη διέλευσης και γίνεται πόλη παραμονής. Ένας προορισμός όπου ο επισκέπτης θα θέλει να σταματήσει, να περιηγηθεί, να ξεκουραστεί και να επιστρέψει.

Και τότε αλλάζουν και τα μεγέθη. Δεν θα μιλάμε πια για μερικές χιλιάδες επισκέπτες τον χρόνο. Με σωστό σχεδιασμό και συνεπή εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδίου, θα μιλάμε για εκατοντάδες χιλιάδες, ίσως και περισσότερους. Η Σπάρτη μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους πολιτιστικούς προορισμούς της Ελλάδας, με διεθνή απήχηση.

Αυτό δεν είναι θεωρία. Είναι αποτέλεσμα επιλογών. Όταν ο πολιτισμός αποκτά δομή, αφήγηση και βάθος, ο επισκέπτης ακολουθεί. Και τότε η Σπάρτη, μαζί με ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή, μπορεί να πάρει ξανά τη θέση που της αξίζει στον χάρτη της ιστορίας, του πολιτισμού και της πραγματικής, βιώσιμης ανάπτυξης.

Η Σπάρτη δεν στερείται ιστορίας, ούτε δυνατοτήτων. Αυτό που χρειάζεται είναι απόφαση, σχέδιο και τόλμη. Αν επενδύσουμε ουσιαστικά στον πολιτισμό και τον αξιοποιήσουμε με σύγχρονο τρόπο, η πόλη μπορεί να μεταμορφωθεί. Όχι μόνο σε έναν τόπο που θυμίζει το παρελθόν, αλλά σε έναν ζωντανό προορισμό που δημιουργεί παρόν και μέλλον, για τη Σπάρτη, για τη Λακωνία και για ολόκληρη την περιοχή.

Ας συνεχίσουμε την ξενάγηση της πόλης από το πιο ζωντανό της σημείο. Την κεντρική πλατεία. ΣΤΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ  Εκεί όπου χτυπά ο παλμός της καθημερινότητας και συναντιέται ο κόσμος.

Σε μια εικονική πραγματικότητα, με διάφορες παραλλαγές , όχι ως κάτι που υπάρχει σήμερα, αλλά ως μια εικόνα του τι θα μπορούσε να γίνει. Μια πλατεία που δεν είναι απλώς πέρασμα, αλλά προορισμός. Ένας χώρος συνάντησης, μνήμης και πολιτισμού, που αφηγείται την ιστορία της πόλης μέσα από μνημεία, σύμβολα και ανθρώπινες στιγμές.

Αυτή η ξενάγηση δεν περιγράφει το παρόν. Περιγράφει μια δυνατότητα. Μια πλατεία που μπορεί να μεταμορφωθεί σε ζωντανό σημείο αναφοράς, σε κέντρο ζωής, σε καθρέφτη της ταυτότητας της πόλης και των ανθρώπων της.

Είναι μια πρόταση. Μια εικόνα του αύριο, που ξεκινά σήμερα, πρώτα ως ιδέα.

Στολίζεται με αγάλματα  ψηφιδωτά και ανάγλυφα μνημεία. Όχι ως διακόσμηση, αλλά ως σημεία μνήμης. Έργα που μιλούν σιωπηλά, που αφηγούνται ιστορία μέσα από τη μορφή και το υλικό τους. Έργα που δεν επιβάλλονται, αλλά συνυπάρχουν με την καθημερινή ζωή της πόλης.

Ο επισκέπτης δεν χρειάζεται να ψάξει μακριά. Στην πλατεία μπορεί να δει, να σταθεί, να φωτογραφίσει και να νιώσει τον τόπο. Να καταλάβει ότι η ιστορία δεν βρίσκεται μόνο στα βιβλία, αλλά ζει μέσα στον αστικό χώρο.

Έτσι, η πλατεία μετατρέπεται σε ανοιχτό σημείο ξενάγησης. Σε ένα ήρεμο πέρασμα από το παρελθόν στο παρόν. Σε έναν χώρο όπου η πόλη δείχνει ποια είναι και τι κουβαλά, με τρόπο απλό, ανθρώπινο και ουσιαστικό.

Από εδώ ξεκινά και εδώ επιστρέφει κάθε διαδρομή. Γιατί το κέντρο μιας πόλης δεν είναι μόνο γεωγραφικό. Είναι και ιστορικό. Είναι και συμβολικό.

Η ιστορία της Σπάρτης δεν χωρά σε μια μικρή, άτολμη πόλη. Χρειάζεται όραμα για να απλωθεί στον δημόσιο χώρο. Χρειάζεται έργα για να γίνει ορατή. Αλλιώς μένει βιβλίο κλειστό και όχι ζωντανή ταυτότητα.

Ξυπνήστε την πόλη της ανδρείας και της δημιουργίας. Δεν γεννήθηκε για μικρές κινήσεις και χαμηλές προσδοκίες. Γεννήθηκε για πράξεις που αφήνουν ίχνος, που χτίζουν συνέχεια και δίνουν κατεύθυνση. Όταν μια πόλη επιλέγει να μένει μικρή, μικραίνει και το μέλλον της. Η Σπάρτη έχει όλα τα φόντα να σηκωθεί πιο ψηλά από ποτέ. Το μόνο εμπόδιο είναι η νοοτροπία του «δε γίνεται».

Δεν φτάνει να γεννηθήκαμε σε πόλη με μεγάλη ιστορία.

Πρέπει να φανούμε αντάξιοί της. Με έργα και όχι με λόγια.  Όλα κρίνονται. Στο τι αφήνουμε πίσω. Και στο πώς προχωράμε μπροστά.

Συνεχίζεται… στολίζοντας την πόλη της Σπάρτης με ιδέες ανάπτυξης

Σκέψεις λόγος και προτάσεις από το Βασίλη Λαδά