Το πλοίο λόγω του ανέμου αναγκάστηκε ν’ αγκυροβολήσει στον κόλπο του Άκκιρμαν (Ασπρόκαστρο). Την ώρα που ο Ιωάννης κάθεται στην κουπαστή του πλοίου τον πλησιάζει ο καπετάνιος και κατ’ επανάληψη τον προκαλεί με σκοπό να τον ταπεινώσει λόγω της χριστιανικής του πίστης. Ο Ιωάννης δίνει ομολογία πίστεως χωρίς να κάμπτεται από τις απειλές του καπετάνιου, ο οποίος καλεί το πλήρωμα και ψευδώς αναφέρει ότι πήρε υπόσχεση του Ιωάννη ότι θα αλλαξοπιστήσει. Ο Ιωάννης δίνει ξανά ομολογία πίστεως. Το ίδιο βράδυ όταν κάποια στιγμή τον άφησαν μόνο του κάνει θερμή προσευχή στον Κύριο επιζητώντας το μαρτύριο.

      Το επόμενο πρωί ο Ιωάννης οδηγείται μπροστά στον Αγά της πόλης Χουσεΐν. Αυτός προσπαθεί στην αρχή ευγενικά να τον κάνει ν’ αρνηθεί το Χριστό υποσχόμενος πολλά ανταλλάγματα. Μάλιστα του δίνει το φέσι του για να το φορέσει ο Ιωάννης δίνοντας του για νέο όνομα το δικό του. Ο Ιωάννης με απαράμιλλο θάρρος πατάει το φέσι του Αγά αρνούμενος την προσφορά του. Τότε το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί ορμάει στον Ιωάννη χωρίς  ο Αγάς ακόμη να δώσει το σύνθημα. Άλλοι τον χτυπούν κι άλλοι τον δαγκώνουν τρώγοντας μέρη του σώματος του. Ο αιμοσταγής καπετάνιος βυθίζει ένα μαχαίρι στα μάτια του Ιωάννη και στη συνέχεια με μια μεγάλη πέτρα τον χτυπά στο στόμα. Το μίσος όμως του καπετάνιου δεν τελειώνει εδώ. Μ’ ένα τσεκούρι ανοίγει στα δύο το κεφάλι του μάρτυρα της πίστεως Ιωάννη. Λίγο πριν ο ανεξίκακος Ιωάννης ευχαριστεί τον καπετάνιο που με το μαρτύριο αυτό του ανοίγει το δρόμο για τον Παράδεισο.

       Οι μανιασμένοι Τούρκοι δένουν στο λαιμό του ιερού λειψάνου αλυσίδα τη συνδέουν με άλογο και χτυπούν το άλογο για να το αναγκάσουν να τρέξει. Κάποια στιγμή το άλογο σταματά σε μια εβραϊκή συνοικία της πόλης. Άλλος μανιακός Εβραίος με τσεκούρι αποσπά με χτύπημα στο λαιμό το σώμα από την κατακρεουργημένη κεφαλή. Τα μεσάνυκτα πέντε Πόντιοι της περιοχής πάνε να θάψουν το ιερό λείψανο σύμφωνα με τους χριστιανικούς νόμους. Καθώς πλησιάζουν τον μάρτυρα τους τυλίγει εκτυφλωτικό φως σαν πύρινη νεφέλη. Αντικρύζουν τρεις λευκοφορεμένους Αγγέλους  με χρυσές ζώνες κι ολόλευκα φτερά να στέκουν πάνω από το ιερό λείψανο και να ψάλλουν. Ένας Εβραίος μεθυσμένος προσπαθεί με τη σαΐτα του να σκοτώσει τους Αγγέλους. Αίφνης όμως το βέλος δεν βγαίνει από τη θέση του, τα χέρια του κολλούν στη σαΐτα και τα πόδια του στη γη. Λίγο μετά Βεζύρης απεσταλμένος του Αγά απαγγέλει διαταγή σύμφωνα με την οποία ο Αγάς ομολογεί την παραπλάνηση του αναγνωρίζοντας την αθωότητα του Ιωάννη. Γνωστοποιεί μάλιστα πως δίνει χίλια χρυσά νομίσματα για να δημιουργηθεί χρυσή λάρνακα και να τοποθετηθεί όπου θέλουν οι χριστιανοί της περιοχής. Επίσης στην  οικογένεια του μάρτυρα επιθυμεί να δώσει σημαντικό μέρος από τον πλούτο του(δέκα χιλιάδες χρυσά νομίσματα). Οι χριστιανοί δεν δέχθηκαν καμία από τις προσφορές αυτές. Εκείνη τη στιγμή ο Εβραίος που είχε τη σαΐτα δηλώνει ότι μετανοεί κι αμέσως λύνονται τα χέρια και τα πόδια του. Περίπου χίλιοι Εβραίοι βλέποντας το γεγονός αυτό γονατίζουν μπροστά στο άγιο λείψανο και δηλώνουν την επιθυμία τους να βαπτισθούν χριστιανοί. Ο Επίσκοπος τους ευλογεί, δηλώνει ότι θα εκπληρώσει την επιθυμία τους και μεταφέρει το λείψανο στο Μητροπολιτικό ναό του αγίου Προδρόμου με συνοδεία χιλιάδων πιστών που προσκυνώντας το μαρτυρικό σώμα γίνονται μάρτυρες θεραπείας πολλών ασθενούντων.

         Το λείψανο τοποθετήθηκε σε τιμητική θέση μέσα στο ναό. Μετά από τριάντα ημέρες ο καπετάνιος επιχειρεί με άλλους Τούρκους να πάρει το άγιο σκήνωμα ούτως ώστε να λησμονηθεί η δύναμη της πίστεως μας. Τη νύκτα όμως που επιχειρεί να πάρει το λείψανο ο παπά-Ευγένιος που εφημερεύει στο ναό ακούει τη φωνή του Αγίου να του λέει:  «Παπά-Ευγένιε σήκω, έρχονται να με κλέψουν». Ο Ιερέας βάζει τις φωνές μαζεύονται χριστιανοί κι έτσι ο καπετάνιος τρέπεται σε φυγή. Την επόμενη μέρα ο Επίσκοπος Τραπεζούντος με άλλους σαράντα Επισκόπους και αρκετούς Ηγουμένους Μοναστηριών φέρνουν το άγιο λείψανο στην Τραπεζούντα και το αποθέτουν στο άγιο Βήμα του ναού της Παναγίας Χρυσοκεφάλου. Επί εβδομήντα έτη γίνονται άπειρα θαύματα.

       Μετά από εβδομήντα έτη ο βασιλιάς της Μολδοβλαχίας Αλέξανδρος Βοεβόδας παρακαλεί τον Αρχιεπίσκοπο Μολδοβλαχίας Ιωσήφ να στείλει Μοναχούς και Ιερείς στην Τραπεζούντα προκειμένου να μεταφερθεί το λείψανο στη Μολδοβλαχία για να το προσκυνήσει ο λαός της χώρας. Η επιθυμία αυτή συνοδεύεται από υπόσχεση επιστροφής του λειψάνου με ταυτόχρονη χορηγία εκατό χιλιάδων χρυσών νομισμάτων και τροφών για δέκα χρόνια. Οι Τραπεζούντιοι αρνούνται παρά τη δυσχερή οικονομική τους κατάσταση.

       Ο βασιλιάς της Μολδοβλαχίας έχοντας εισπράξει αρνητική απάντηση πέφτει για θάνατο και ζητά για δεύτερη φορά το λείψανο να το προσκυνήσει πριν ξεψυχήσει. Το αίτημα αυτή τη φορά γίνεται δεκτό και μεταφέρεται με βασιλικές Τριήρεις στην Κωνσταντινούπολη και μετά στη Μολδοβλαχία. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχει επιστραφεί και βρίσκεται στο Μητροπολιτικό ναό της πόλεως Σιοτζάβα.

       Το μαρτύριο του αγίου Ιωάννη της Τραπεζούντας συνέβη την 1η Μαϊου του έτους 1500, ημέρα κατά την οποία τιμάται η μνήμη του.

Πηγή: Οι Άγιοι του Πόντου, Μαγδαληνής μοναχής - Ιερόν Ησυχαστήριον Αναλήψεως Κοζάνης, Αθήνα 1984

Εικόνα άρθρου: Τα Ιερά Λείψανα του Αγίου Ιωάννη του Νέου μεταφέρονται από τη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Νέου στη Σουτσεάβα με πομπή σε όλη την Αρχιεπισκοπή Σουτσεάβα και Ραουντίου του Πατριαρχείου Ρουμανίας, την εποχή της πανδημίας.

Θεοφάνης Λάζαρης